28 χρόνια πριν: 15 Ιουλίου 1988, Jethro Tull, Γήπεδο Ριζούπολης

Πρελούδιο
1988, κατακαλόκαιρο. Ούτε air-condition, ούτε καν ανεμιστήρας. Το μισό δωμάτιο πιάνουν τα τύμπανα που πρόσφατα έχουν αγοραστεί με ..εχμ, «δανεισμένες» κούτες τσιγάρα, όπως κι οι ενισχυτές. Ίσα που περνάς, το άλλο μισό σχεδόν χώρο πιάνει το κρεβάτι. Και κοιμάσαι εκεί μέσα. Φούρνος. Αφίσες παντού, και στο ταβάνι: δίπλα στο κρεβάτι σου: Somewhere in time, από πάνω σου: μια γαμάτη αφίσα από το Bravo, o Freddie Mercury, δίπλα: ο Anderson ισορροπεί στο ένα πόδι παίζοντας οργισμένα φλάουτο – δίπλα μια φωτογραφία των Kansas από εσώφυλλο δίσκου. Ανάμεσα στις αφίσες, όπου υπάρχει κενό: μικρότερες φωτογραφίες, από το Bravo οι περισσότερες: οι Scorpions, οι Van Halen, οι Judas, ένα σωρό άλλοι σε αποκόμματα, κι εκείνο το στρογγυλό «έμβλημα» από το εξώφυλλο του ’87 των Whitesnake πού χες φτιάξει ίδιο σε φύλλο χαλκού, ακόμα εκεί βρίσκεται – είχες ζωγραφίσει ακόμα και τα ραγίσματα στον τοίχο.
Σύντομα σε κούρασε αυτή η υπερβολή και ..αφαίρεσες τις αφίσες απ’ το ταβάνι και τα αποκόμματα ανάμεσα στις μεγάλες αφίσες.

13695246_10209803141577727_866138917_n

Summer of ’88
Έχεις ακόμα μόνο καμιά πενηνταριά – άντε εκατό δίσκους, βινύλια. Το στερεοφωνικό είναι στο σαλόνι του σπιτιού, δεν μπορείς να πας εκεί τέτοια ώρα. Ηλεκτρόφωνο – αυτό, στο οποίο άκουγε τα 45αρια της η μητέρα σου κι οι φίλες της, όπως στις ελληνικές ταινίες. Στο ηλεκτρόφωνο ακούς αυτούς, τους πρώτους σου δίσκους. Κι είναι μερικοί Jethro Tull ανάμεσά τους, το Aqualung, το Crest of a Knave (το «καινούργιο» τότε, αυτό που κέρδισε το Grammy «σκανδαλωδώς» εκείνη τη χρονιά). Αλλά έχεις μερικά ακόμη άλμπουμ τους σε κασέτες – στ’ αλήθεια έχεις περισσότερες μουσικές σε κασέτες, δίσκους μόλις έχεις αρχίσει να αγοράζεις πιο τακτικά.
Το «ίντερνετ» είναι ακόμα επιστημονική φαντασία σε βιβλία του Ουΐλλιαμ Γκίμπσον, η τηλεόραση έχει ακόμα μόνο δύο κανάλια που γύρω στα μεσάνυχτα παίζουν Εθνικό Ύμνο ή ένα ποιμενικό instrumental με κλαρίνο και μετά παράσιτα – καληνύχτα. Είσαι δεκαεφτάρης και έχεις γυρίσει σπίτι «αργά» για την ηλικία σου: γύρω στη μία-μιάμιση – το κλειδί θα είναι στη γλάστρα.
Ακόμα δεν υπάρχει ιδιωτικό ραδιόφωνο (όπως και τηλεόραση) αλλά ..το ραδιόφωνο είναι δυνατότερο από ποτέ – ζενίθ λέμε: αμέτρητοι πειρατικοί, δημοτικοί, ό,τι-νάναι σταθμοί, έχω κι εγώ ραδιοφωνική εκπομπή σ’ έναν, μάλλον δημοτικό, τοπικό σταθμό, ή το ραδ. σταθμό του «Στεκιού Νεολαίας», κάτι τέτοιο. Τις μεγαλύτερες ακροαματικότητες τις έχουν σταθμοί χωρίς άδεια ή πέρα για πέρα πειρατικοί.

 

Η ασπρόμαυρη 17 το πολύ ιντσών κλειστή και σχεδόν άχρηστη – αν δεν ακούς κασέτες αντιγραμμένες μεταξύ φίλων θα βάλεις ραδιόφωνο και σίγουρα θα βρεις κάτι καλό, (!!!), ποικιλία και πολύ Rock, πιθανότατα να δίνουν και τηλέφωνο στον αέρα για να κάνεις αφιέρωση ή να πάρεις μέρος σε συζήτηση – ΟΧΙ για μπάλα (αν και πρέπει να υπήρχαν και μερικοί τέτοιοι).
Οι πιο πολλοί πειρατικοί παίζουν γαμώ τις μουσικές – ότι ροκ δεν έχει ακουστεί στην Ελλάδα επί χούντας και μεταπολίτευσης έχει εκραγεί παντού και ανακαλύπτουμε -με καθυστέρηση μιας δεκαετίας τουλάχιστον (αλλά πρόσεξε: και φιλτράρισμα δεκαετίας, είναι πολλές οι βλακείες που γλυτώσαμε) - τα πάντα: από τους Beatles, τους Doors, τον Hendrix κλπ, και βέβαια: το Metal που αυτή την εποχή κυριαρχεί, όλα μαζί.
Και δε μιλάμε για ένα περιορισμένο «ροκ κοινό», αυτό το «τίποτα τοις εκατό» κατά τα τηλεοπτικοκρατούμενα δεδομένα που είναι σήμερα το σύνολο κοινού για οτιδήποτε εκτός σκυλάδικου – μιλάμε για πλειοψηφία που «βγάζει κυβέρνηση». Κι οι υπόλοιποι: τα νοικοκυρεμένα ακούν ποπ του τύπου Duran Duran και Depeche Mode, κι υπάρχουν κι αρκετά πανκιά. Δηλαδή: σε αντίθεση με σήμερα δεν υπήρχε άνθρωπος κάτω των 20 ετών που να άκουγε – ηθελημένα – ελληνικά/ λαϊκά, (που ακόμη κι αυτά τότε δεν είχαν τα χάλια που έχουν σήμερα – σχετικό: ο Σαββόπουλος έχει ξεσηκώσει τα κέρατά του από τον Anderson και τους Jethro Tull), που τα άκουγες με το ζόρι σε οικογενειακές συγκεντρώσεις (συχνότατα δηλαδή!). Κοντά οι άνθρωποι, ακόμα. Η «μαύρη τρύπα» της ιδιωτικοποίησης του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης ήταν ακόμη ένα χρόνο μακριά – είμαστε ακόμη όλοι μέσα σ’ όλα. Ή έτσι νομίζουμε τουλάχιστον.

13735319_10209803142417748_2112373226_n

Progressive Spirit

Αγαπώντας ήδη αναγεννησιακή/μεσαιωνική/μπαρόκ μουσική και την κλασική κιθάρα, το Hard Rock και το Μetal βέβαια, η μεγάλη σου αγάπη είναι εκεί που παντρεύονται τα ακούσματα: στο Progressive και στο Fusion/Jazz Rock: εν ολίγοις η λατρεία με τη μουσική των Jethro Tull ήταν μοιραία. Folk, Renaissance, Hard Rock, Classical, Jazz, Blues – δεν υπάρχουν όρια, δεν υπάρχουν είδη, «Είμαστε είδος από μόνοι μας» αυτό μου ψιθύριζε η μουσική των Jethro όπως και άλλων αληθινά σπουδαίων μουσικών, από αιώνων παλιούς μέχρι σημερινούς.

Το ότι είχε ήδη ανακοινωθεί ο ερχομός τους στη χώρα μας για συναυλία ήταν μια από τις σχεδόν εξωπραγματικά μεγάλες χαρές που σου συμβαίνουν στα δεκαεφτά σου - με καλή συχνότητα στ’ αλήθεια, γι’ αυτό επανεκτιμάς πολλά και διάφορα αργότερα, ο κόσμος (σου) είναι νέος.

-Μαλάκα, έρχονται οι Jethro!

-Αλήθεια ρε; Που;

-Ριζούπολη!

-Πωω!!..

Ακίνητος στο κρεβάτι, σχεδόν αγκαλιά με τα τύμπανα, οικονομία κινήσεων για να μην ιδρώνεις. Τι διάβαζες πριν σε φωτισμό κεριού? Edgar Allan Poe? Βαραίνουν τα βλέφαρα – ας βάλουμε λίγο ραδιόφωνο να μας νανουρίσει. Ψάχνεις λίγο και ναι, λογικό σου φαίνεται τώρα: κάποιοι έχουν αφιέρωμα Jethro Tull, (πολλοί, μεγάλοι-μικροί σταθμοί παίξανε Jethro και ανακοινώνανε τη συναυλία), ψιλοξυπνάς κι ανεβάζεις ένα κλικ τη χαμηλή ένταση. Παίζει καινούργια και παλιά κομμάτια τους και λέει κάποιες χοντροκομμένες πληροφορίες για το συγκρότημα που πολλές απ’ αυτές τις ακούς για πρώτη φορά.

Θυμήσου: αρχίζει να παίζει το “Too old to Rock’n’Roll..” και σε ψιλοπαίρνει ο ύπνος.. Ξυπνάς μισοξαφνιασμένα νομίζοντας ότι έχεις κοιμηθεί για πολλή ώρα (κι ότι έχασες το αφιέρωμα, την εκπομπή) αλλά σχεδόν εξωπραγματικά παίζει ακόμα το “Too old to Rock’n’Roll..”

-Μαλάκα, θα δούμε Jethro!

-Πωω!!..

13689292_10209803143017763_2005935205_n

 

Ριζούπολη
-Φίλε, κόψε μόνο τη γωνίτσα, θέλω να το φυλάξω (το εισιτήριο).
Εντάξει, πάντα το κάναμε, αλλά εδώ συγκεκριμένα ήταν για να το ρίξουμε στον «φίλο», πάνω από την κερκίδα, σε προσυμφωνημένο σημείο, τυλιγμένο σε ένα εικοσάρικο, (κέρμα, θεά Αθηνά),
για να μην το πάρει ο αέρας.

Τη συναυλία του λινκ τη βρήκα τυχαία σήμερα, μια μέρα πριν κλείσουν 28 χρόνια από τη συναυλία της Ριζούπολης, 15 Ιουλιου 1988. Είναι μια λίγο-πολύ επίσημη βιντεοκασέτα που κάποιος ανέβασε, η συναυλία των Jethro στο Firenze της Ιταλίας, 8 μέρες πριν την Αθηναϊκη συναυλία. τότε. Είναι σχεδόν η μισή συναυλία – έχει διάρκεια γύρω στη μία ώρα. Για τα κατάλληλα μάτια το κάνει το τρυκ (το ίδιο τρυκ κάνουν και τα videos που υπάρχουν από την προηγούμενη περιοδεία, Under Wraps Tour). Να σου φέρει εικόνα από τότε, να συμπληρώσεις εσύ τα υπόλοιπα.

Αν και ακόμη και τότε υπήρχαν τα βούρλα που τους λέγανε «παλιούς» και «γέρους» τους Jethro Tull, με το πέρασμα των χρόνων, με ιδιαίτερη ικανοποίηση συνειδητοποιείς ότι είδες τους Jethro σε καλό «χάϊ», το Crest of a Knave είναι δισκάρα που τρελοπούλησε, για αυτό πήρε και γκράμμι και μαλακίες. Και μάλιστα, το ’88 βγήκε και το 5πλο (υπάρχει και 2πλο) άλμπουμ “20 Years of Jethro Tull” που είχε και της τρελής τα ακυκλοφόρητα – είναι δυνατή γενικά η χρονιά για το συγκρότημα.
Δίπλα στα ασυζήτητα αριστουργήματα “My God”, “Thick as a brick”, “Aqualung” κ.α. απ’ τις πιο μαγικές στιγμές της συναυλίας ήταν τα “Farm on the freeway”, “Jump start” και βέβαια το μεγαλειώδες κομψοτέχνημα “Budapest”, και τα τρία απ’ το Crest of a Knave – και γιατί όχι, τέταρτο, το 1ο σινγκλ, “Steel monkey”. Τrash info: δυο βράδια πριν, η προηγούμενη στάση της περιοδείας ήταν η Βουδαπέστη.
(Συνειδητοποιώ σήμερα ότι είδα το “The Clasp”, μελλοντικό αγαπημένο που το άκουγα για πρώτη φορά!).

Τους είδαμε σε μεγάλες φόρμες. Αν και ακόμη και μέχρι το 1991 και ’93, επίσης θερίζανε – και σκηνικές παρουσίες και όλα.
Μια πραγματικά σπουδαία συναυλία, σε μια χρονιά που τη θεωρώ «χρονιά-breakthrough» για τις συναυλίες στη χώρα μας, ειδικά άμα μιλάμε για επίπεδο “arena rock”.
Ο ήχος ήταν διαμάντι στο σύνολο του – με Doane Perry στα τύμπανα, εκπληκτικός παίχτης και ήχος – με τον Martin Barre (gtr) που έχει παίξει σε όλους τους δίσκους εκτός απ’ τον 1ο, με τα υπόλοιπα μέλη των Jethro της δεκαετίας του ’80: Dave Pegg (bass) και μάλλον τον Martin Allcock (keys) αντί για τον Jean Paul Vetesse. Kαι με έναν Anderson που δεν έχει όμοιό του σε frontman. Αν πω «εκεί ψηλά, από κοντά με Mercury κλπ» δε θα είναι υπερβολή.
Κρίμα που δεν είδαμε ποτέ τους Jethro των ‘70s.

Το ότι παίζει ακόμα ο Anderson σήμερα –και το ότι βγάζει δισκάρες όπως το πρόσφατο “Homo Erraticus” – που ούτε ανάγκη έχει τα χρήματα κι ούτε ζητάει τρελά ποσά από τους διοργανωτές, δείχνει ότι ο άνθρωπος αυτός δεν μπορεί να ζήσει αλλιώς. Αγαπάει. Ναι, δεν έχει τη φωνή που είχε το 1975, ούτε μπορεί να πηδάει 3 μέτρα στον αέρα όπως έκανε, αλλά ακόμη βάζει κάτω πολύν κοσμάκη.
Άμα δείτε το βίντεο αυτό του Firenze φανταστείτε ότι είστε σε ένα γεμάτο γήπεδο, διψασμένοι από τη σπανιότητα (μέχρι ανυπαρξίας) συναυλιών, πόσο μάλιστα τόσο μεγάλων συγκροτημάτων.
Σ’ έναν κόσμο πολύ διαφορετικό, που φάνταζε πολύ πιο ελπιδοφόρος από τις σημερινές μιζέριες.
Σ’ έναν κόσμο που αν ΔΕΝ άκουγες οτιδήποτε Rock κι αν δεν «ψαχνόσουνα» ήσουν «έξω», ξενέρωτος. Όπως είναι σήμερα τα ανδρείκελα και οι κρετίνοι του σκυλοποπλαϊκού και του χιπ-χοπ με τον αηδιαστικό, κενό και ηλίθιο τρόπο ζωής τους αυτοί. Πιάσαμε πάτο ή ακόμα;

13713270_10209803143977787_100446111_n

Ραντεβού τον Οκτώβρη
Χρόνια μετά, η κομβική αυτή στιγμή, μια στις μετρημένες στο ένα χέρι καλύτερες και σημαντικότερες συναυλίες της ζωής μου συνεχίζει να στέλνει δονήσεις και να εμπνέει.
Ούτε πέντε χρόνια μετά δεν πέρασαν από τη συναυλία της Ριζούπολης μέχρι να αναμειχθώ με το χώρο των διοργανώσεων συναυλιών – εκτός από ρεπόρτερ και φωτογράφος – να τους έχω ξαναδεί άλλες τρεις φορές (μία το 1991 στη «λεωφόρο», γήπεδο ΠΑΟ με Santana support, και δυο βραδιές στο θέατρο Ακροπόλ, το ’93), και να του πάρω και αποκλειστική συνέντευξη για τον «Ταχυδρόμο» του Anderson. Και να λατρέψω μια δισκογραφία που σήμερα αγαπώ ακόμα περισσότερο. Δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι οι Jethro είναι ένα είδος από μόνοι τους, ανήκουν ήδη στην αιωνιότητα και θα επανα-ανακαλύπτονται συχνά – και μάλιστα όχι (μόνο) απ’ τους rockers αλλά κι από τους «κλασικούς», τους bluesmen, τους τζαζίστες κ.α. Οι ρίζες της μουσικής τους απλώνονται διάπλατα.
Μουσική με φαντασία, στίχος με σημασία.
Μπόρα είναι, θα περάσει.

Ξυπνάς αλαφιασμένα μήπως έχασες την εκπομπή στο ραδιόφωνο.. το σατιρικό “Too old to Rock’n’Roll..” παίζει ακόμα:
“You are never too old to rock’n’roll ..”

Τον Οκτώβριο θα δω Anderson για έκτη φορά. Λίγο νωρίτερα μάλλον θα έχουμε και μια κουβεντούλα με τον μαέστρο.

Για το Rockoverdose,

Νάσος Καββαθάς

 

Comments

css.php