Μαθήματα «αθλητικού ροκ» από τους 60άρηδες Raven
Καλά, καλά δεν είχαμε προφτάσει να συνέλθουμε από την μεγαλειώδη συναυλία των Iron Maiden στο ΟΑΚΑ (https://rockoverdose.gr/iron-maiden-anthrax-oaka-athens-2026-live-report/) και 4 ημέρες αργότερα οι σχεδόν συνομήλικοι τους Raven ήρθαν για να σαρώσουν και την Ελλάδα με 3 μεγαλειώδης συναυλίες σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη Τρίκαλα, σχεδόν τελευταίους σταθμούς της ευρωπαϊκής “Can’t take away the fire” περιοδείας (είχε προηγηθεί η αντίστοιχη άκρως πετυχημένη βορειοαμερικανική, με sold-out εμφανίσεις σε αρκετές πόλεις). Τι να πρωτοπεί κανείς για αυτό το ιστορικό συγκρότημα που σε πείσμα του χρόνου επιμένει ακόμη NWOBHM-ικά (και με ολίγον θεατρικό ροκ) από το 1974 (δισκογραφικά από το 1980) με 15 πλήρεις κυκλοφορίες στο ενεργητικό του! Μπορεί τα χρόνια να έχουν περάσει, όμως όπως κατάλαβαν οι έλληνες οπαδοί επί του πεδίου πριν λίγες ημέρες, οι ολίγον 60χρονοι Metallica και 60-φεύγα Iron Maiden τα έδωσαν όλα επί σκηνής και το ίδιο αναμέναμε και για τους Raven. Προσωπικά, (αλλά και κάποιοι από το κοινό) είχαμε να τους δούμε ζωντανά 35 χρόνια!, ύστερα από εκείνη την ιστορική συναυλία τους στο πάλαι ποτέ Ρόδον club, περίπου σαν τέτοιες μέρες το 1991 (25/5/1991) ως support των Running Wild. Δυστυχώς δεν είχε καταστεί δυνατόν να τους παρακολουθήσω στην επεισοδιακή τους εμφάνιση στο Up the Hammers festival το 2013, ενώ δεν μπόρεσαν να συμμετάσχουν μαζί με τους Jag Panzer στην Tyrants of Steel tour τον Σεπτέμβριο του 2025 για λόγους υγείας. Δεν πειράζει, θα τους απολαμβάναμε την συγκεκριμένη ημέρα!
Όμως και οι Έλληνες Black Soul Horde (BSH) που άνοιξαν την συναυλία είναι ένα καθ’ όλα αξιόλογο συγκρότημα. Αν και τα τελευταία χρόνια έχουν μία συναυλιακή κινητικότητα (είχαν παίξει στο ίδιο club πριν 4 μήνες, έχουν κάνει συναυλίες ως headliners, έχουν παίξει μαζί με Eternal Champion, Lucifer, Unto the Others, σε festivals όπως π.χ. στο Mammoth πέρυσι στην Θεσσαλονίκη, στο Into Battle το 2023), παρόλα αυτά είχα να τους παρακολουθήσω από το Release της 15-07-2022. Σχηματίστηκαν το 2012 με σταθερό άξονα τους πολυπράγμονες (οι οποίοι παίζουν ταυτόχρονα και σε άλλα συγκροτήματα): Γιάννη Τσιακόπουλο (κιθάρα, μπάσο στις ηχογραφήσεις), Κώστα Παπασπύρου (κιθάρα) και Δημήτρη Κώτση (φωνητικά), οι οποίοι πλαισιώθηκαν από 2 πολύ ικανούς μουσικούς: τον νεαρό Βασίλη Νάνο στα τύμπανα (Dead Congregation, Taär, W.E.B.) και τον Χρήστο Κόλλια στο μπάσο (Persona Non Grata, Serenity Broken, SL Theory). Έχουν κυκλοφορήσει μέχρι στιγμής 4 πλήρη albums (όλα αρκετά ποιοτικά): “Tales of the Ancient Ones” (2013), “Land of Demise” (2020), “Horrors from the Void” (2021) και “Symphony of Chaos” (31/10/2025, κατ’ εμέ ίσως το καλύτερο τους και ίσως μία από τις καλύτερες ελληνικές metal κυκλοφορίες για το 2025). Αυτό δεν σημαίνει πως οι προηγούμενες κυκλοφορίες δεν ήταν αξιόλογες, απλά προσωπικά η συγκεκριμένη μου άρεσε περισσότερο.
Κατά τις 20:30 οι BSH ξεκίνησαν το σετ τους, σύμφωνα με το πρόγραμμα με το “Beware the Deep” σε μία αίθουσα που είχε μεν επαρκή πληρότητα, παρόλα αυτά θα την χαρακτήριζα ως λίγο παραπάνω από «μισογεμάτη» (υπέθεσα πως τα 100€ και 150€ των πρόσφατων μεγάλων συναυλιών θα συνέβαλαν σε αυτό). Συνέχισαν με τα 2 πρόσφατα: “The Creatures of the Night” και “A Scream in the Snow” (ίσως ένα από τα καλύτερα τους τραγούδια). Τα μικρά ηχητικά προβλήματα (ο Δημήτρης έκανε νοήματα προς την κονσόλα) δεν στάθηκαν εμπόδιο στον ενθουσιασμό τόσο του συγκροτήματος, όσο και του κοινού, το οποίο διασκέδαζε επαρκώς με την μουσική των BSH. Στην συνέχεια ο Δημήτρης ρώτησε ποιοι τους έβλεπαν για πρώτη φορά, σηκώθηκαν κάποια χέρια, «ωραία, αρκετοί μας ξέρουν, πάμε λίγο πιο πίσω» και έπαιξαν το “Soulships”, το οποίο αφιερώθηκε σε όσους έχουν χαθεί πρόωρα. Το κέφι συνεχίστηκε και στα επόμενα τραγούδια, όπου αποδόθηκαν (τουλάχιστον από «παικτικής άποψης») πολύ καλά γιατί ο ήχος ήταν μεν δυνατός, αλλά κάπως «μπουκωμένος» και οι κιθάρες δεν ακούγονταν και τόσο καθαρά. Το κοινό όμως εκτίμησε ιδιαίτερα τις προσπάθειες των μουσικών και συμμετείχε ενεργά σε όλα τα τραγούδια με ιαχές, ρυθμικά χειροκροτήματα, κτλ καθοδηγούμενο και από τον Δημήτρη, ο οποίος ήξερε πώς να ξεσηκώνει τον κόσμο. Η ώρα ήταν περίπου 21:10 και μετά από 7 τραγούδια προαναγγέλθηκε ως τελευταίο το κλασικό τους “Julian Graves”. Το κοινό φώναζε ρυθμικά «κι άλλο - κι άλλο», προφανώς αυτό δεν γινόταν για λόγους προγράμματος και ο Δημήτρης χαριτολογώντας είπε «κουμπάρα [κοιτώντας την Ηλιάνα Τσακιράκη των Enemy of Reality], θα σου τραγουδήσουμε και άλλα καθ’ οδόν». Ολοκλήρωσαν το σετ τους κατά τις 21:15 υπό τις δυνατές επευφημίες του ήδη πυκνωμένου κοινού. Σε ~ 45’ έπαιξαν 8 τραγούδια: 4 από το πρόσφατο “Symphony of Chaos” (λογικό) και 2 από κάθε μία από τις αμέσως προηγούμενες κυκλοφορίες, ενώ δεν έπαιξαν κανένα τραγούδι από πρώτο τους άλμπουμ (“Tales of the Ancient Ones”). Κοινό και μέλη του συγκροτήματος έδειχναν πως το είχαν κατευχαριστηθεί.
Black Soul Horde setlist
01 Beware the Deep
02 The Creatures of the Night
03 A Scream in the Snow
04 Soulships
05 Beneath the Mountains of Madness
06 Death's Parade
07 Stone Giants
08 Julian Graves
Ακολούθησε διάλειμμα ~ 20’, κατά την μεγαλύτερη διάρκεια του οποίου ήμουν εκτός αίθουσας και επιστρέφοντας προς έκπληξη μου, βρήκα το club σχεδόν γεμάτο! Άρα, η αιτία που στην αρχή ήταν σχεδόν μισογεμάτο δεν ήταν τα ακριβά εισιτήρια των Metallica, Maiden (τουλάχιστον για όσους/ες πήγαν), ούτε η υποτίμηση προς τους Black Soul Horde (θέλω να πιστεύω), αλλά το γεγονός ότι η συναυλία διεξαγόταν καθημερινή και αναγκαστικά απαιτούνταν κάποιος χρόνος μέχρι να έρθει κάποιος/α από το σπίτι μετά την εργασία (κάποιοι/ες θα ήρθαν και κατευθείαν από την δουλειά παρόλη την κούραση που ενδεχομένως να είχαν, το metal απαιτεί θυσίες).
Συνεπείς με το πρόγραμμα, κατά τις 21:35 οι Raven επιτέλους «πάτησαν το σανίδι» υπό τις έντονες επευφημίες του κοινού. Ξεκίνησαν με το δυναμικό ροκ-οειδές “Can't Take Away the Fire” από το πρόσφατο ομώνυμο ΕΡ. Χαμός από κάτω! Ο μπασίστας, τραγουδιστής και frontman John Gallagher εξέφρασε τον θαυμασμό του προς το άκρως ένθερμο κοινό, το οποίο κυριολεκτικά «ξεσάλωσε» και μόνον στο άκουσμα του επόμενου “Hell Patrol”, στο τέλος του οποίου ο έτερος frontman Mark Gallagher επίσης ξεσήκωσε το κοινό, ενώ τα αδέλφια από κοινού ύψωσαν κιθάρα και μπάσο και τα διασταύρωσαν σαν ξίφη. Και λίγο αργότερα ο John είπε: “We are here to kick your f*** ass” (έντονες επευφημίες).
Ακολούθησαν πρόσφατες επιτυχίες, όπως: “The Power”, “Top of the Mountain”, όπου μετά το τέλος του τραγουδιού ο Mark ενώ μιλούσε στο κοινό, απευθυνόμενος και σε αυτούς στον εξώστη, κατέβηκε η ηχολήπτρια και κάτι ρύθμιζε στα ηχεία, ενώ κάποιος από το κοινό είπε δυνατά στον Mark ότι ο ήχος στην κιθάρα δεν ήταν αρκούντως δυνατός και ο Mark τον επικρότησε λέγοντας: «Oh, I love you» και επανήλθε ο John λέγοντας πως «αυτά θέλω να ακούω», ενώ στην συνέχεια ανέφερε πως «η Μεσόγειος είναι το μόνο μέρος που μπορείς να σερφάρεις στο τσουνάμι» (καταλαβαίνετε ποιο τραγούδι έπαιξαν). Ακολούθησαν 2 «ύμνοι» από τα παλιά: “All for One” και “Rock Until You Drop” (με το κοινό να επαναλαμβάνει ρυθμικά το ρεφρέν), στο τέλος του οποίου ο Mark έκανε ένα 7’ σόλο, ξεδιπλώνοντας τόσο την παικτική του δεινότητα όσο και την θεατρικότητα του. Αντίστοιχο σόλο στο μπάσο έκανε και ο John μετά το “For the Future”, ενώ ένα solo στα drums αλλά πολύ μικρότερης διάρκειας έκανε και ο Mike Heller στο τέλος του “Pick Your Window”. Γενικά τα συγκεκριμένα solos αν και ήταν ποιοτικά (έντεχνα), όμως η διάρκεια τους ήταν λίγο υπερβολική, ενδεχομένως και βαρετή σε κάποιους. Πάντως, γενικά το κοινό ευτυχώς δεν χαμπάριαζε από τεχνικές δυσκολίες στον ήχο (που όντως είχαν περιοριστεί) και στο “Faster than the Speed of Light” (το οποίο έχει αρκετά ρυθμικά μέρη) έγιναν τα πρώτα μικρά mosh pits, τα οποία και συνεχίστηκαν και στα επόμενα τραγούδια.
Η υπερκινητικότητα του Mark έφτασε στο απόγειο της στο “Break the Chain” όπου ανέβηκε στον εξώστη και έπαιξε για λίγο μέσα στο κοινό εκεί. Στην συνέχεια έκαναν ένα medley 6 (αν δεν κάνω λάθος) τραγουδιών, αποκλειστικά βρετανικών συγκροτημάτων, παίζοντας 1’-2’ από το καθένα, στο οποίο οι Black Sabbath είχαν την τιμητική τους με 3 τραγούδια. Ως τελευταίο τραγούδι επέλεξαν το “Chain Saw” και η «σεμνή τελετή» έλαβε τέλος λίγο μετά τις 23:00. Το κοινό ήταν κατενθουσιασμένο, υποθέτω και το συγκρότημα αλλά προφανώς κουρασμένο με τον ιδρώτα να στάζει από τα πρόσωπα και τις μπλούζες των μελών (κυρίως του Mark) ήδη από τα πρώτα τραγούδια.
Ευτυχώς η συναυλία είχε τελειώσει νωρίς και υπήρχε αρκετός χρόνος στο merchandise για κουβέντα, υπογραφές, κτλ. Τα αδέλφια Gallagher «δεν την είδαν» καθόλου rock stars, ήταν προσβάσιμοι και φιλικοί με όλους τους οπαδούς. Μερικοί είχαν φέρει σχεδόν την πλήρη δισκογραφία για την υπογράψουν!, άλλοι επεδείκνυαν φώτος από την ιστορική συναυλία του 1991 (δυστυχώς δεν είχα τραβήξει φώτο τότε, το «μικρόβιο» μου μπήκε αργότερα). Σχεδόν όλοι έπεσαν πάνω στα αδέλφια αφήνοντας σχεδόν μόνο του επί σκηνής να μαζεύει το drumkit τον πολύ καλό, ταχύτατο και τεχνικό drummer Mike Heller, ο οποίος μπορεί να μην ήταν Rob Hunter, ο οποίος Rob την περίοδο που ήταν στο συγκρότημα (1979-87) έκανε θεατρικό show φορώντας κάσκα του ράγκμπι κτυπώντας το κεφάλι του στα τύμπανα, όμως ήταν ουσιαστικότατος, καίριος και επιτέλεσε τον δύσκολο ρόλο του στο ακέραιο. Οι 60άρηδες Raven απέδειξαν ότι το metal δεν καταλαβαίνει από ηλικίες παραδίδοντας μαθήματα «αθλητικού ροκ» σε πολύ νεότερες ηλικίες. Πριν λίγο καιρό ο Δημήτρης Κώτσης είχε δώσει συνέντευξη ο τίτλος της οποίας ήταν: «Όσο υπάρχει κόσμος που πηγαίνει στις συναυλίες, θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε κι εμείς». Ετοιμάσου για πολλά χρόνια ακόμη αγαπητέ Δημήτρη και υπόλοιποι Black Soul Horde.
Raven setlist
01 Can't Take Away the Fire
02 Hell Patrol
03 The Power
04 Top of the Mountain
05 Surf the Tsunami
06 All for One
07 Rock Until You Drop /Guitar Solo
08 Faster than the Speed of Light
09 Pick Your Window
10 For the Future /Bass Solo
11 All Hell’s Breaking Loose
12 On and On
13 Break the Chain
14 Iron Man/ Children of the Grave/ Rock Bottom / Victim of Changes / Supernaut / Breadfan (medley)
15 Chain Saw
Για το RockOverdose,
Παναγιώτης Παπανδρεόπουλος
Φωτογραφίες: Μαρία Μέλλιου - MyMLive Photostories
Comments
