Ήταν αναμφίβολα η στιγμή της χρονιάς για το ελληνικό rock και metal κοινό. Όταν ο Robert Trujillo και ο Kirk Hammett πάτησαν το σανίδι του sold-out Ολυμπιακού Σταδίου και εξαπέλυσαν τις πρώτες νότες από το «Δεν χωράς πουθενά» των Τρυπών, το ΟΑΚΑ σείστηκε συθέμελα. Πίσω όμως από αυτόν τον απόλυτο συναυλιακό θρίαμβο, κρύβεται ένας άνθρωπος-κλειδί. Ο λόγος για τον Ελληνοαμερικανό μουσικό και παραγωγό Chris Tsangaris (Χριστόφορο Τσαγκάρη).
Γεννημένος και μεγαλωμένος στο Λος Άντζελες, γιος του Λάκη Τσαγκάρη (ντράμερ των ιστορικών MGC που άνοιξαν τη συναυλία των Rolling Stones στην Αθήνα το 1967), ο Chris είναι ένας άνθρωπος που ζει και αναπνέει στο κέντρο των παγκόσμιων μουσικών εξελίξεων. Από τα τραπέζια του θρυλικού Rainbow Bar & Grill μέχρι τα πιο exclusive backstage των ΗΠΑ, ο Chris έχει συνεργαστεί με ονόματα-μεγαθήρια όπως ο Slash, ο Bob Rock και ο Vince Neil, ενώ υπήρξε ο «εγκέφαλος» πίσω από τα supergroups Classless Act και Suspect 208, όπου έπαιζαν μαζί ο γιος του Niko, ο Tye Trujillo (γιος του Robert) και ο London Hudson (γιος του Slash).
Όντας κολλητός φίλος και στενός συνεργάτης του μπασίστα των Metallica, ο Chris Tsangaris ήταν ο άνθρωπος που επέλεξε το κομμάτι, έφτιαξε τα Pro Tools demos, έκανε μαθήματα ελληνικής προφοράς στον Trujillo και προετοίμασε το «έδαφος» για να γραφτεί ιστορία. Σε μια καθηλωτική και άκρως αποκαλυπτική συνέντευξη στο Rock Overdose, ο Chris ξετυλίγει το κουβάρι αυτής της απίστευτης ιστορίας, μιλάει στον Ζήση Πετκανά για τη ζωή στο L.A., συγκρίνει τα καμαρίνια των Metallica με των Guns N' Roses και μας συστήνει το δικό του φρέσκο project, τους Athenian Tragedy. Απολαύστε τον!
Rock Overdose: Καλώς ήρθες, κατ' αρχάς, στο Rock Overdose. Θα ήθελα να ξεκινήσουμε κάπως «ανάποδα». Αν έπρεπε να συστήσεις εσύ ο ίδιος τον εαυτό σου στο ελληνικό rock και metal κοινό, ποιος είναι ο Chris Tsangaris με δικά σου λόγια;
Chris Tsangaris: Με δικά μου λόγια, είμαι βασικά ένας μουσικός που βρίσκεται μέσα σε αυτόν τον χώρο από πολύ μικρή ηλικία, λόγω του πατέρα μου. Ο πατέρας μου (σ.σ. Λάκης Τσαγκάρης) είναι χρόνια μουσικός και έπαιζε ντράμς σε ένα από τα πρώτα, ιστορικά ελληνικά rock συγκροτήματα, τους MGC. Οι MGC έπαιζαν τότε με τον Δημήτρη Πουλικάκο και, μάλιστα, είχαν ανοίξει τη θρυλική συναυλία των Rolling Stones στην Αθήνα το 1967. Είχαν γράψει και δικά τους τραγούδια που ηχογραφήθηκαν με τον Πουλικάκο.
(Το συγκρότημα MGC)
Οπότε, όπως καταλαβαίνεις, μεγάλωσα μέσα στη μουσική. Ο πατέρας μου δούλευε στα καράβια, αλλά μετά συνέχισε με τη μουσική, πήγε στην Αμερική, γνώρισε τη μητέρα μου και εκεί γεννήθηκα εγώ. Από μικρός έπαιζα πάντα διάφορα όργανα: κιθάρα, σαξόφωνο, ντραμς, μπάσο. Ήμουν πάντα «μέσα στα πράγματα».
Μετά από χρόνια, απέκτησα τον γιο μου και πλέον κάνουμε μαζί το ίδιο πράγμα. Μαθαίνει διάφορα όργανα, κιθάρες, και έχουμε αρχίσει να μπαίνουμε πιο δυναμικά στο κομμάτι της παραγωγής (production). Εγώ έχω αναλάβει έναν ρόλο πιο πολύ σαν «μαέστρος», καθοδηγώντας τον στο πώς να γράφει μουσική. Έτσι ξαναμπήκα ενεργά στο προσκήνιο, γιατί για ένα διάστημα ήμουν περισσότερο πίσω από τις κάμερες (behind the scenes), χωρίς να δουλεύω σε στούντιο ή να κάνω ηχογραφήσεις. Αφοσιώθηκα στον γιο μου για να τον βοηθήσω, αλλά την ίδια περίοδο γνώρισα τον Slash (Guns N' Roses), καθώς και τον γιο του, και κάπως έτσι ξεκινήσαμε να κάνουμε ακόμα μεγαλύτερες παραγωγές.
Έχω κάνει τα πάντα behind the scenes: από guitar tech και stage tech μέχρι sound engineer, να στήνω drums, να κανονίζω μεταφορές εξοπλισμού... Η μουσική όμως ήταν πάντα μέσα μου. Τα τελευταία δυόμισι χρόνια, μάλιστα, γράφω και τη δική μου μουσική, η οποία είναι ελληνικό rock! Μέσα σε αυτό το διάστημα ξεκίνησα να τραγουδάω, να παίζουν, να ηχογραφώ και να κυκλοφορώ τα δικά μου κομμάτια κάτω από το όνομα Athenian Tragedy. Αυτός είναι, λοιπόν, ο Χριστόφορος. Συνεχίζω να εξελίσσομαι και να μεγαλώνω σαν μουσικός και σαν άνθρωπος. Έχω πολλούς δεσμούς με τη μουσική, είτε πίσω από την κουρτίνα είτε μπροστά από αυτήν.
Rock Overdose: Κατάλαβα. Και όλα αυτά τα κάνεις έχοντας ως βάση και έδρα το Λος Άντζελες, σωστά;
Chris Tsangaris: Ναι, στο Λος Άντζελες. Έχω γεννηθεί εδώ και είμαι μόνιμος κάτοικος από το 1995. Οπότε, είμαι κυριολεκτικά περικυκλωμένος από μουσικούς. Είναι γείτονές μου, είναι φίλοι μου... Όταν βγαίνεις έξω, πηγαίνεις στα ελάχιστα πλέον μέρη όπου μαζεύονται οι ροκάδες και γενικά οι άνθρωποι της μουσικής. Μιλάω για μέρη με ζωντανή μουσική, όπου οι μουσικοί παίζουν πραγματικά όργανα αντί για DJs και τέτοια.
Rock Overdose: Σίγουρα. Και όπως φαίνεται, είσαι στο κέντρο των εξελίξεων. Εκεί όπου συχνάζουν πάρα πολλοί γνωστοί καλλιτέχνες, γεγονός που σου επέτρεψε να αποκτήσεις μερικές πολύ καλές γνωριμίες.
Chris Tsangaris: Ναι, σωστά, ακριβώς έτσι είναι. Στο Λος Άντζελες μπορεί να είναι ταυτόχρονα και πολύ δύσκολο αλλά και πολύ εύκολο να κάνεις τέτοιους φίλους. Δεν χρειάζεται πολλή προσπάθεια. Μπορεί, ας πούμε, να πας στο θρυλικό Rainbow Bar & Grill και ξαφνικά να μπει μέσα ο Slash, οι Strokes, ή ο Nicko McBrain (Iron Maiden) – όλοι συχνάζουν εκεί πέρα. Αν πιείτε και κανα δυο ποτά στο ίδιο μπαρ, γίνεστε παρέα. Μετά μπορεί να σου πει: «Πάμε στο σπίτι να σου δείξω ένα καινούριο demo που δουλεύω αυτή την εποχή». Είναι τέλειο. Για παράδειγμα, στο Rainbow είχαμε γνωρίσει κάποτε τα παιδιά από τους Airbourne· γίναμε αμέσως φίλοι και περάσανε φανταστικά μαζί τους.
Rock Overdose: Ποιος είναι ο πιο γνωστός άνθρωπος που έχεις συναντήσει γενικότερα στη ζωή σου, αλλά κυρίως εκεί, στο Rainbow;
Chris Tsangaris: Βασικά, είναι δύο: ο Lemmy (Motörhead) και ο Ozzy Osbourne.
Rock Overdose: Έχεις γνωριστεί προσωπικά με τον Ozzy;
Chris Tsangaris: Έχουμε γνωριστεί μία φορά, πριν από αρκετά χρόνια, μέσα στο Rainbow. Δεν θυμάμαι ακριβώς ποια χρονιά ήταν, αλλά ο Ozzy δεν μένει μακριά από εκεί, ζει περίπου ένα χιλιόμετρο από το Rainbow. Γενικά, οι οικογένειές τους και τα παιδιά τους σύχναζαν εκεί μέσα. Όλοι τους! Την τελευταία φορά που πήγα στο Rainbow, πέτυχα τον γιο του Gene Simmons (σ.σ. των Kiss), τον Nick Simmons. Είναι ένας πολύ ψηλός τύπος, ο οποίος μάλιστα κάνει ένα project αυτόν τον καιρό με τον γιο του Paul Stanley (Kiss).
Rock Overdose: Δεν πειράζει, μικρό το κακό. Μας είχες αναφέρει, όμως, και μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία όταν μιλήσαμε πριν στο τηλέφωνο σχετικά με τον Lemmy.
Chris Tsangaris: Ναι, η συνάντησή μου με τον Lemmy ήταν ένα ιστορικό γεγονός για μένα, που άφησε ένα πολύ θετικό στίγμα στη ζωή μου. Είχα πάει στο μπαρ του Rainbow να πάρω ένα ποτό. Είχε πάρα πολύ κόσμο, αλλά κατάφερα να βρω έναν τρόπο να πλησιάσω και να παραγγείλω ένα Jack & Coke. Ξαφνικά, βλέπεις στα δεξιά μου στη γωνία –στο κλασικό μέρος όπου καθόταν πάντα ο Lemmy– τον ίδιο τον Lemmy! Εντάξει, ένιωσα ένα δέος. Δεν ήθελα να τον ενοχλήσω ή να του ανοίξω κουβέντα· ο τύπος έπινε το ποτάκι του, κάπνιζε το τσιγάρο του και ήταν μια χαρά, ήρεμος.
Μου σερβίρουν, λοιπόν, το Jack & Coke. Ο Lemmy το είδε και, πάνω που πήγαινα να πιω, μου κάνει μια παρατήρηση: μου λέει να βγάλω το καλαμάκι! Αμέσως το πήρα και το πέταξα. Από εκείνη τη μέρα, δεν ξαναήπια ποτέ Jack & Coke με καλαμάκι. Είτε μου το σερβίρουν σε ψηλό ποτήρι είτε σε κοντό, πάντα αφαιρώ το καλαμάκι που βάζουν μέσα.
Rock Overdose: Τέλεια ιστορία! Είπατε κάτι άλλο εκείνη τη μέρα ή η κουβέντα έμεινε εκεί, στο καλαμάκι;
Chris Tsangaris: Έμεινε εκεί, γιατί το μαγαζί είχε πάρα πολύ θόρυβο και φασαρία. Απλώς νομίζω πως μου είπε ένα «Good» μόλις το πέταξα και μετά σηκώσαμε τα ποτήρια μας και τσουγκρίσαμε στην υγειά μας, με εκείνη την κλασική κίνηση που κάνουν.
Rock Overdose: Όντως, πολύ δυνατό σκηνικό. Από ό,τι φαίνεται, στο Λος Άντζελες είναι πολύ συχνό φαινόμενο να υπάρχει ένα μαγαζί όπου συχνάζουν τόσοι γνωστοί μουσικοί και καλλιτέχνες.
Chris Tsangaris: Ναι, επειδή τα αυθεντικά rock μαγαζιά πλέον είναι λιγοστά, και δυστυχώς θα λιγοστεύσουν ακόμα περισσότερο. Για παράδειγμα, το ιστορικό Viper Room πρόκειται να κλείσει σύντομα, γιατί έχει αγοραστεί όλη η γύρω περιοχή και σκοπεύουν να το κατεδαφίσουν. Έτσι, άλλο ένα ιστορικό μνημείο της Sunset Boulevard –με τεράστια ιστορία, όπου ο Johnny Depp ήταν κάποτε ιδιοκτήτης και όπου δυστυχώς άφησε την τελευταία του πνοή ο River Phoenix, ο αδελφός του Joaquin Phoenix– πρόκειται να εξαφανιστεί. Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια η rock ιστορία του Λος Άντζελες σβήνεται σιγά-σιγά.
Rock Overdose: Κατάλαβα, είναι κρίμα να χάνονται τέτοια ορόσημα. Ας περάσουμε όμως σε κάτι άλλο. Είναι γνωστό ότι είσαι πολύ καλός και στενός φίλος με τον Robert Trujillo των Metallica, σωστά;
Chris Tsangaris: Ναι, ισχύει, είμαστε πολύ φίλοι. Ο Robert Trujillo είναι ένας από τους πολλούς σπουδαίους μουσικούς που είχα την τύχη να γνωρίσω και να δεθώ μαζί τους. Η φιλία μας, μάλιστα, ξεκίνησε κάπως τυχαία. Δεν έγινε με τον κλασικό τρόπο, δηλαδή να βγούμε έξω, να κάνουμε παρέα και ξαφνικά να γίνουμε φίλοι. Όλο αυτό προέκυψε εξαιτίας του γιου μου, του Niko, ο οποίος είχε τότε ένα συγκρότημα που ονομαζόταν Suspect 208.
Οι Suspect 208 ήταν ουσιαστικά ένα «supergroup». Ήταν ένα project που βοήθησα να στηθεί και να συνδεθεί μαζί με τον γιο μου. Τα μέλη της μπάντας ήταν ο γιος μου στην κιθάρα, ο Tye Trujillo (ο γιος του Robert Trujillo) στο μπάσο και ο London Hudson (ο γιος του Slash) στα drums. Ο Tye είναι ένας απίστευτος μπασίστας, παίζει με τα δάχτυλα, χωρίς πένα, και είναι πάρα πολύ γρήγορος. Εκείνη την εποχή, είχε μόλις τελειώσει την πρώτη του περιοδεία με τους Korn. Τώρα πλέον έχει γίνει 21-22 χρονών, αλλά τότε...
Rock Overdose: Σόπα! Τότε πόσο χρονών ήταν δηλαδή;
Chris Tsangaris: Ήταν μόλις 15 με 16 χρονών! Είχαν πάει στη Νότια Αμερική επειδή ο κανονικός μπασίστας των Korn δεν μπορούσε να ταξιδέψει εκεί για κάποιο λόγο, και έτσι πήγε ο Tye στη θέση του.
Rock Overdose: Ναι, το έχω ακούσει αυτό σαν ιστορία, είχε κάνει μεγάλη αίσθηση τότε! Οπότε, για να τα βάλουμε σε μια σειρά, σε αυτό το γκρουπ ήταν ο γιος σου, ο γιος του Robert Trujillo και ο γιος του Slash;
Chris Tsangaris: Όπως σου είπα, στα drums ήταν ο γιος του Slash, ο London Hudson. Ο London με τον γιο μου είναι παιδικοί φίλοι, έχουν μόλις 6-7 μέρες διαφορά! Ο γιος μου γεννήθηκε στις 19 Αυγούστου 2002 και ο London στις 27 Αυγούστου του ίδιου έτους. Τα παιδιά έπαιζαν πάντα μαζί, έτσι γίνανε φίλοι. Κάποια στιγμή, λοιπόν, θέλανε να φτιάξουν ένα συγκρότημα, αλλά δεν ξέρανε πώς να ξεκινήσουν όλη τη φάση. Ο Slash δουλεύει συνέχεια, λείπει σε περιοδείες και δεν ήταν εύκολο να βρίσκεται εκεί τριγύρω για να αφοσιωθεί σε αυτό. Ήξερε όμως ότι εγώ ασχολούμαι ενεργά με τη μουσική, οπότε μου έφερε τον γιο του.
Εγώ είχα φτιάξει ένα στούντιο στο σπίτι –το έχω ακόμα, απλώς πλέον έχει γίνει πολύ μεγαλύτερο και πιο σύγχρονο– και τους έβαλα κάτω για να μάθουν να παίζουν μαζί. Επειδή στην αρχή δεν ήταν ακόμα τόσο έμπειροι μουσικοί, προσπαθήσαμε να βγάλουμε διασκευές από άλλα συγκροτήματα, αλλά δεν τσούλαγε εύκολα το πράγμα. Ήθελαν, βλέπεις, να μάθουν κατευθείαν δύσκολα και πολύπλοκα κομμάτια, όπως των Avenged Sevenfold ή των Guns N' Roses. Τους λέω λοιπόν: «Ξέχνα το, πάμε να το πιάσουμε από τα βασικά». Τους πρότεινα να γράψουμε δική μας, ολοκαίνουρια μουσική. Έτσι με βόλευε κι εμένα για να τους διδάξω πιο εύκολα. Κάπως έτσι άρχισε όλη η ιστορία.
Αξίζει βέβαια να σημειώσουμε ότι πριν από τους Suspect 208, όλη αυτή η προσπάθεια και η χημεία των παιδιών είχε γεννήσει αρχικά ένα άλλο συγκρότημα, τους Classless Act. Οι Classless Act είναι μια μπάντα που υπέγραψε στην Eleven Seven Records –η οποία τώρα έχει μετονομαστεί σε Better Noise Music. Είναι ίσως η μεγαλύτερη power rock δισκογραφική εταιρεία αυτή τη στιγμή στην Αμερική, έχοντας στο δυναμικό της ονόματα όπως οι Mötley Crüe, οι Five Finger Death Punch, οι Avenged Sevenfold και άλλοι. Για τον δίσκο των Classless Act, μάλιστα, επιστρατεύτηκε ο σπουδαίος Michael Beinhorn (παραγωγός του "The Beautiful People" του Marilyn Manson, των Soundgarden κ.ά.) που έκανε όλο το pre-production, το οποίο μάλιστα έλαβε χώρα στο δικό μου στούντιο!
Στη συνέχεια, πήγαμε και ηχογραφήσαμε τον δίσκο στο προσωπικό στούντιο του Tommy Lee (Mötley Crüe) με παραγωγό τον θρυλικό Bob Rock (σ.σ. παραγωγό του "Black Album" των Metallica). Όπως καταλαβαίνεις, ήμουν συνεχώς περικυκλωμένος από τεράστια ονόματα της παγκόσμιας μουσικής σκηνής. Οι ιστορίες που μας διηγούνταν ο Bob Rock για τους Metallica ήταν απλά τρελές... απίστευτα πράγματα! Μας έδειξε φοβερές τεχνικές, όπως το πώς τοποθετεί τα μικρόφωνα στα τύμπανα. Είχαμε στο στούντιο ένα κυριολεκτικό «βουνό» από πανάκριβους, vintage ενισχυτές που ανήκαν σε διάφορους διάσημους μουσικούς, και ο Bob Rock έβγαζε έναν απόλυτο, μυθικό ήχο μέσα από μια τεράστια SSL κονσόλα. Ήταν ό,τι καλύτερο υπάρχει.
Όλα αυτά έγιναν γύρω στο 2016 με 2017. Κάπου εκεί όμως, προέκυψε ένα πολύπλοκο θέμα με τη δισκογραφική εταιρεία. Ο γιος μου και ο London Hudson αποφάσισαν τελικά να αποχωρήσουν από το σχήμα.
Rock Overdose: Τον έκανες... «Λονδίνο» τον London! (γέλια)
Chris Tsangaris: (Γέλια) Ναι, ακριβώς! Ήταν δύσκολες οι ισορροπίες τότε, γιατί τόσο ο γιος μου όσο και ο γιος του Slash ήταν ακόμα πολύ μικροί σε ηλικία και είχαν τα σχολεία τους. Ήταν πολύ δύσκολο να ακολουθήσουν το πρόγραμμα της μπάντας, καθώς στα σκαριά βρισκόταν μια τεράστια περιοδεία σε στάδια. Μιλάω για το περίφημο "The Stadium Tour", όπου έπαιζαν οι Mötley Crüe, οι Def Leppard, Poison, η Joan Jett και οι Classless Act! Ήταν γύρω στις 25 με 30 εμφανίσεις σε στάδια, τις οποίες τελικά ο γιος μου δεν έκανε.
Αμέσως μετά όμως, ξεκινήσαμε το project των Suspect 208. Εκεί είχαμε τον Tye Trujillo, τον Niko (τον γιο μου), τον London Hudson και στα φωνητικά τον Noah Weiland, τον γιο του αείμνηστου Scott Weiland των Stone Temple Pilots! Δημιουργήθηκε, δηλαδή, ένα αυθεντικό supergroup, στο οποίο ο μόνος που δεν είχε διάσημο γονιό ήταν ο γιος μου. Όμως ο Niko ήταν ουσιαστικά ο lead leader, αφού έγραφε τις κιθάρες και τις βασικές ιδέες. Πάνω σε αυτά τα προσχέδια ερχόταν ο Tye και έγραφε τις μπασογραμμές, ενώ ο London έστηνε τα drums.
Ένα από τα πρώτα κομμάτια που κυκλοφόρησαν (σ.σ. το "Long Awaited") πήγε αμέσως στο νούμερο ένα των rock charts και χτύπησε 1 εκατομμύριο προβολές στο YouTube μέσα σε μόλις μία εβδομάδα! Δυστυχώς, επειδή η επιτυχία ήρθε πάρα πολύ γρήγορα και απότομα, ορισμένα μέλη δημιούργησαν προβλήματα. Ήθελαν να αλλάξουν μουσική κατεύθυνση, τα παιδιά μαλώσανε μεταξύ τους και στο τέλος κατέβασαν όλο το υλικό από τις πλατφόρμες. Αν ψάξεις όμως στο YouTube, υπάρχουν ακόμα κάποια «απομεινάρια» (leftovers) και μπορείς να ακούσεις τα κομμάτια.
Rock Overdose: Πώς γράφεται ακριβώς το όνομα, για να το ξέρει ο κόσμος;
Chris Tsangaris: Γράφεται Suspect 208. Το όνομα προέκυψε από το "lockout" δωμάτιο που νοικιάζαμε, όπου αφήναμε μόνιμα τα ηχεία και τον εξοπλισμό του στούντιο. Όταν κλείδωνες και έφευγες, η πόρτα απέξω έγραφε τον αριθμό 208. Στα παιδιά άρεσαν οι αριθμοί και έτσι το ονόμασαν Suspect 208.
Rock Overdose: Υπάρχει οπτικό υλικό από αυτό το γκρουπ; Μπορούμε να τους δούμε κάπου όλους μαζί;
Chris Tsangaris: Ναι, βέβαια! Αν γράψεις στο Google "Suspect 208" θα βρεις αρκετές φωτογραφίες τους. Ο Tye Trujillo φαίνεται πραγματικά πολύ μικρούλης τότε. Έχουμε βγάλει και κάποιες πολύ ωραίες φωτογραφίες κάτω στο Huntington Beach, σε μια μεγάλη παραλία εκεί πέρα. Αν χρειαστεί, μπορούμε εύκολα να βρούμε μία και να τη συμπεριλάβουμε στο άρθρο της συνέντευξης.
Rock Overdose: Για πες μας τώρα για τον Robert Trujillo. Πώς είναι ως άνθρωπος στην καθημερινότητά του, μακριά από το περίφημο "crab walk" στη σκηνή, τα stage divings και όλη αυτή την ενέργεια των Metallica;
Chris Tsangaris: Ναι, ο Rob είναι ο απόλυτος μουσικός πατέρας, ο οποίος βρίσκεται συνεχώς στο πλευρό του παιδιού του. Όπως σου είπα, την εποχή των Suspect 208 κάναμε πάρα πολλές πρόβες στο στούντιό μου. Ο μικρός, ο Tye, ήταν τότε 15-16 χρονών και δεν οδηγούσε ακόμα. Έτσι, τον έφερνε ο ίδιος ο Robert.
Άλλοτε ερχόταν με μια πανέμορφη Mercedes SL που του είχε κάνει δώρο η ίδια η εταιρεία, φέρνοντας τον Tye μαζί με το μπάσο του, και άλλοτε με ένα παλιό, μικρό Subaru φορτηγάκι (σ.σ. Subaru Baja). Με αυτό το Subaru κουβαλούσε μια τεράστια καμπίνα 8x10, την οποία έπρεπε να ξεφορτώνουμε κάθε φορά για τον Tye, επειδή ο μικρός έπαιζε αποκλειστικά με αυτή την εταιρεία και με ενισχυτές Ashdown. Οπότε, φορτώναμε, ξεφορτώναμε, μιλάγαμε για τη μουσική... Είναι ένας εντελώς κανονικός άνθρωπος, όπως μιλάμε εσύ κι εγώ αυτή τη στιγμή. Το ίδιο ακριβώς!
Μετά την πρώτη γνωριμία, αρχίζει και σβήνει μέσα σου η ιδέα ότι έχεις απέναντί σου κάποιον τόσο «σημαντικό». Στη σκηνή μπορεί να είναι θεός, αλλά στην καθημερινότητα είναι ένας απλός άνθρωπος. Το ίδιο ισχύει και για τη σύζυγό του, την Chloé· είναι μια πάρα πολύ νορμάλ γυναίκα. Δεν υπάρχει ίχνος σνομπισμού ή έπαρσης σε αυτή την οικογένεια.
Rock Overdose: Αυτό είναι πολύ όμορφο. Και η εικόνα που βγάζει προς τα έξω, αλλά και όσα μας περιγράφεις, δείχνουν έναν άνθρωπο προσιτό και φιλικό.
Chris Tsangaris: Ναι, είναι απόλυτα προσγειωμένος, εξαιρετικά φιλικός και δείχνει τεράστια κατανόηση. Αν χρειαζόμουν την οποιαδήποτε βοήθεια, ήταν πάντα εκεί για να στηρίξει. Το μόνο «θέμα» με αυτούς τους ανθρώπους είναι ότι, λόγω των υποχρεώσεων με τους Metallica, τρέχουν συνεχώς σε αμέτρητα projects και ταξιδεύουν από τη μια χώρα στην άλλη. Δεν βρίσκονται πάντα στο Λος Άντζελες. Είναι, όμως, ένας πραγματικά εξαιρετικός άνθρωπος. Ακόμα και να μην μιλήσετε για έξι μήνες επειδή χάνεται λόγω των περιοδειών, όταν επιστρέψει και σε δει, θα σου μιλήσει σαν να μην πέρασε μια μέρα!
Rock Overdose: Έχετε, δηλαδή, μια πάρα πολύ καλή σχέση, μιλάτε στα τηλέφωνα, ανταλλάσσετε μηνύματα...
Chris Tsangaris: Ακριβώς. Και μάλιστα, αυτό φάνηκε πέρυσι τον Απρίλιο, όταν μου έστειλα μήνυμα και μου αποκάλυψε: «Θα κάνουμε περιοδεία και θα ξεκινήσει από την Ελλάδα». Αυτό μου το είπε πριν ανακοινωθεί επίσημα οτιδήποτε για το μεγάλο tour των Metallica! Μόλις το άκουσα, έπαθα πλάκα.
Rock Overdose: Σου έστειλε, δηλαδή, μήνυμα για να σου πει ότι έρχονται στην Ελλάδα πριν βγει η επίσημη ανακοίνωση;
Chris Tsangaris: Ακριβώς! Ήταν 18 Απριλίου όταν έλαβα το μήνυμα – κοίταζα τις προηγούμενες μέρες τα messages για να σιγουρευτώ για την ημερομηνία. Μόλις μου το είπε, λέω «Οκ, τέλεια, θα έρθουν στην Ελλάδα». Μετά, βασικά, με «ψάρεψε». Μου λέει: «Δεν μου λες, θέλω ένα ελληνικό rock τραγούδι για να παίξουμε. Σε κάθε χώρα που θα πηγαίνουμε, θα παίζουμε ένα τοπικό κομμάτι σαν ντουέτο με τον Kirk, όπως κάναμε και στην προηγούμενη περιοδεία». Μου τόνισε όμως το εξής: «Θέλω αυτό το τραγούδι, μόλις το ακούσει ο κόσμος, να το τραγουδήσουν όλοι και να γίνει χαμός! He wants the crowd to go crazy». Αυτές ήταν οι προδιαγραφές που μου έβαλε. Ήθελε ένα κομμάτι με ελληνικό στίχο, rock, που να το γνωρίζει όλος ο κόσμος.
Την ίδια ακριβώς μέρα, με το που μου περιέγραψε τι έψαχνε, το μυαλό μου πήγε αμέσως σε ένα και μοναδικό τραγούδι. Ήξερα ότι μόνο ένα κομμάτι ταίριαζε απόλυτα σε αυτή την περιγραφή. Επίσης, επειδή ο Rob είναι μπασίστας, σκέφτηκα ότι αυτό το τραγούδι είναι το «Δεν χωράς πουθενά» από τις Τρύπες! Ξεκινάει με μπάσο και λειτουργεί τέλεια ως ντουέτο. Έχει αυτό το χαρακτηριστικό μοτίβο (pattern) στο μπάσο, που μόλις ακούσεις τις πρώτες τρεις-τέσσερις νότες, όλο το στάδιο καταλαβαίνει αμέσως τι παίζουν.
Rock Overdose: Πέρασαν καθόλου άλλες μπάντες ή άλλα κομμάτια από το μυαλό σου προτού καταλήξεις στις Τρύπες και στο συγκεκριμένο τραγούδι;
Chris Tsangaris: Όχι, ήταν κυριολεκτικά το πρώτο πράγμα που μου ήρθε στο μυαλό. Ήταν μια αυθόρμητη σκέψη που «κλείδωσε» αμέσως μέσα στο κεφάλι μου για κάποιο λόγο, και αποδείχθηκε η πιο ταιριαστή. Αργότερα, βέβαια, κάθισα και σκέφτηκα και κάποιες άλλες εναλλακτικές. Σκέφτηκα, ας πούμε, την «Αδρεναλίνη» (Τρύπες) ή το «Λιωμένο Παγωτό» (Ξύλινα Σπαθιά), αλλά ένιωσα ότι δεν είχαν αυτή τη συγκεκριμένη ενέργεια. Την ενέργεια που χρειάζεται για να πιάσει όλο το στάδιο και να το τραντάξει, σε στυλ AC/DC, κάνοντας τον κόσμο να χοροπηδάει!
Rock Overdose: Ο Robert σου έδωσε κάποιο feedback για το κομμάτι; Δήλαδή, το άκουσε και σου είπε τις πρώτες του εντυπώσεις;
Chris Tsangaris: Αρχικά όχι. Του στέλνω το κομμάτι και μου λέει: «Τέλεια, θα το ακούσω». Μου εξήγησε όμως ότι εκείνη την περίοδο ολοκλήρωναν το αμερικανικό σκέλος της περιοδείας M72 World Tour. Νομίζω, μάλιστα, πως εκείνες τις μέρες έπαιζαν στο Τορόντο. Μου είπε, λοιπόν, ότι θα το άκουγε μόλις τελείωναν με τις εμφανίσεις. Τελικά, πέρασε λίγος καιρός χωρίς να το ακούσει, και θυμάμαι ότι χρειάστηκε να επανέλθω αργότερα και να τον ξαναρωτήσω.
Κοίτα, το αστείο της υπόθεσης είναι ότι στην πορεία ρίξαμε στο τραπέζι πολλές και διαφορετικές ιδέες. Εγώ έχω ένα μπουζούκι στην Αμερική και του πρότεινα: «Αν τελικά παίξετε τον Ζορμπά, μήπως ο Kirk θέλει να παίξει μπουζούκι ή έστω μια δωδεκάχορδη κιθάρα;».
Rock Overdose: Φαντάζεσαι να βλέπαμε τον Kirk Hammett να παίζει μπουζούκι; (γέλια)
Chris Tsangaris: Ναι, πράγματι! Μάλιστα, ο Rob με ρώτησε αν το μπουζούκι έχει μαγνήτη (pick up). Του έστειλα φωτογραφία από ένα κλασικό που φοράει τον γνωστό μαγνήτη Ideal. Στο τέλος, όμως, μου είπε: «Μπορεί να αποδειχθεί πολύπλοκο, γιατί πρέπει να κουβαλάμε το όργανο μαζί μας, πρέπει να το δοκιμάσουμε στις πρόβες και δεν ξέρουμε πώς θα ακουστεί σε συνθήκες live συναυλίας».
Όπως σου είπα, το τραγούδι των Τρυπών δεν το άκουσε αμέσως, λόγω του φόρτου εργασίας με το tour. Πέρασαν μήνες. Φτάνουμε στις 14 Ιανουαρίου, όταν μου στέλνει ένα μήνυμα και μου ζητάει μια διασκευή που να ενώνει τον «Ζορμπά» (Zorba the Greek) μαζί με το «Μισιρλού» (Misirlou), σαν ντουέτο. Αυτή ήταν η δική του, αρχική σκέψη για την Ελλάδα, προφανώς επηρεασμένος από τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Dick Dale. Λίγες μέρες μετά, στις 26 Ιανουαρίου, μου ξαναστέλνει μήνυμα και μου λέει: «Θέλω να κάνω αυτό, θέλω να φτιάξουμε ένα ποτ-πουρί (potpourri mix)». Και του απαντάω εγώ: «Οκ, ωραίο ακούγεται, αλλά ξανατσέκαρε λίγο το "Δεν χωράς πουθενά", το άκουσες τελικά;».
Τελικά το διαβασε! Για να τον βοηθήσω, μάλιστα, του έστειλα ένα mix που έφτιαξα εγώ, λειτουργώντας ουσιαστικά σαν DJ. Πήρα τα κομμάτια, τα έβαλα στο Pro Tools, έκανα τις απαραίτητες επεξεργασίες (massage), επιβράδυνα ορισμένα σημεία (slow down) και άλλαξα τις τονικότητες (κλειδιά) για να είναι όλα στο ίδιο κλειδί. Βγήκε ένα track γύρω στα τεσσεράμισι με πέντε λεπτά, γιατί το είχα κόψει, αλλά και πάλι ήταν πολύ μεγάλο (too long). Εμείς θέλαμε όλο μαζί να βγει γύρω στα δύο λεπτά και τριάντα δευτερόλεπτα. Να μπαίνει ο Ζορμπάς, μετά το Μισιρλού και από εκεί να περνάει απευθείας στο «Δεν χωράς πουθενά». Μόλις όμως ο Robert άκουσε το «Δεν χωράς πουθενά», του άρεσε τρελά! Το ίδιο και ο Kirk· με το που το άκουσε, είπε αμέσως: «Οκ, αυτό είναι!».
Τότε ο Rob μου λέει: «Οκ, θα χρειαστώ τα φωνητικά. Θέλω να ακούσω πώς προφέρεται σωστά το "Δεν χωράς πουθενά" με ελληνική προφορά και όχι με αμερικάνικη». Δεν ήθελε να ακούγεται σαν αυτούς τους Αμερικανούς που προσπαθούν να μιλήσουν ελληνικά και τους κοροϊδεύουμε. Γιατί η ελληνική γλώσσα είναι «βουνό» για κάποιον που ξεκινάει από το μηδέν. Μου ζήτησε συγκεκριμένα πράγματα, γιατί έπρεπε να προετοιμαστεί. Έπρεπε, λοιπόν, να του γράψω τον στίχο με αγγλικούς χαρακτήρες, αλλά με φωνητική απόδοση (greeklish). Του εξήγησα, επίσης, ότι τα φωνήεντα προφέρονται τελείως διαφορετικά. Αν αρχίσεις και το διαβάζεις με αγγλική προφορά, θα ακουστεί σαν τουρίστας. Αν όμως προφέρει τα φωνήεντα καθαρά, όπως τα λέμε εμείς, τότε θα ακουστεί σαν Έλληνας.
Έτσι, κάναμε κάποια μαθήματα φωνητικής και προφοράς πάνω από το τηλέφωνο. Του επεσήμανα μάλιστα: «Σκέψου ότι είσαι ισπανόφωνος. Οι ισπανόφωνοι προφέρουν τα φωνήεντα σχεδόν όπως κι εμείς στα ελληνικά». Αυτό τον βοήθησε πάρα πολύ! Ήθελε και ελληνικές φράσεις να του μάθω για τη σκηνή. Ήθελε να πει: «Καλησπέρα Αθήνα, τι κάνετε; Καλησπέρα Αθήνα, είσαστε έτοιμοι;». Αυτό το τελευταίο ήταν που είπε τελικά στη συναυλία.
Rock Overdose: Στο «Είσαστε έτοιμοι» μπέρδεψε λίγο τα φωνήεντα, αλλά είναι απόλυτα λογικό. Υπάρχει και μια νευρικότητα μπροστά σε όλο αυτό το κοινό.
Chris Tsangaris: Ναι, εννοείται, ήταν και τελείως αυθόρμητο (impromptu). Αλλά και πάλι, νομίζω ότι πήγε πάρα πολύ ωραία και το καταδιασκέδασε. Μάλιστα, έβαλα τον γιο μου, τον Niko, να κάνει κάποια βίντεο-breakdowns. Είναι πολύ πιο γρήγορος στο κομμάτι της βιντεοσκόπησης από ό,τι εγώ, γιατί κάνει συχνά video blogs και παραδίδει μαθήματα κιθάρας σε άλλους μέσω Zoom. Του είπα λοιπόν: «Κάνε εσύ το breakdown, γιατί προτιμώ να δει ο Kirk Hammett εσένα να παίζεις κιθάρα παρά εμένα!». Πήρε το τραγούδι, απομόνωσε το σόλο και το έπαιξε ακριβώς νότα-νότα, όπως το βρήκε να αποδίδεται live στο YouTube. Μετά έδειξε τη ρυθμική κιθάρα, ενώ ταυτόχρονα ανέλυσε και τη δεύτερη κιθάρα που παίζει κάποιες πιο ψηλές γεμίσματα (highs) μια οκτάβα πάνω. Φτιάξαμε 3-4 διαφορετικά βίντεο με όλα τα μέρη του κομματιού, παρόλο που τελικά, λόγω χρόνου, αποφάσισαν να κρατήσουν και να παίξουν μόνο το refrain, το chorus του κομματιού, γιατί τα κουπλέ έχουν πάρα πολλά λόγια.
Rock Overdose: Πράγματι, το κομμάτι έχει πάρα πολλά λόγια στα κουπλέ. Εσείς, βέβαια, πήρατε και το καλύτερο feedback, αφού το live βγήκε sold out και πλέον πολλοί χρησιμοποιούν τη φράση «Δεν χωράς πουθενά, τι κρίμα». Υπήρχε όμως ένα στοιχείο που παρατήρησα: ο ήχος στα όργανά τους ήταν κάπως «στεγνός» (dry), δεν είχε πολύ παραμόρφωση (distortion) και το μπάσο ακουγόταν κάπως γυμνό. Δεν ξέρω γιατί έγινε αυτό.
Chris Tsangaris: Δεν ξέρω, ούτε εγώ το περίμενα και δεν είχα σκεφτεί εκ των προτέρων αυτή τη λεπτομέρεια, γιατί δεν γνώριζα με τι ρυθμίσεις στον ήχο θα επέλεγαν να παίξουν – αν θα έβαζαν περισσότερο distortion ή πιο βαρύ μπάσο.
Rock Overdose: Όντως, ο ήχος σε εκείνο το σημείο ήταν λίγο περίεργος. Όπως το είπες, κάπως στεγνός. Κάτι έλειπε.
Chris Tsangaris: Ναι, εκεί ήταν λίγο ιδιαίτερα τα πράγματα. Μέσα στο Snake Pit ο ήχος ακουγόταν πολύ άδειος, δεν είχαμε καθόλου γεμάτο μπάσο. Εντάξει, αν υπήρχαν και τα τύμπανα ή έστω ένα ακόμα όργανο, το αποτέλεσμα θα ήταν πολύ καλύτερο. Τα κομμάτια αυτά είναι ενορχηστρωμένα για ολόκληρο γκρουπ. Μόλις αφαιρέσεις τα άλλα δύο όργανα (τύμπανα και δεύτερη κιθάρα), τότε ο ήχος αδειάζει πάρα πολύ. Αλλά έτσι είναι το concept, δεν μπορείς να παίξεις με παραπάνω όργανα σε αυτό το σημείο του show. Είναι ο Kirk και ο Rob που το κάνουν αυτό το ντουέτο σε όλες τις χώρες της περιοδείας.
Εγώ, πάντως, μόνο και μόνο επειδή ο Robert κατάφερε να μιλήσει με σωστή ελληνική προφορά και να παίξει όλα αυτά τα πράγματα μπροστά σε 90 χιλιάδες κόσμο, του βάζω άριστα με τόνο, 10 με τόνο! Γιατί το να παίζεις στη σκηνή τα δικά σου τραγούδια, που τα έχεις παίξει χιλιάδες φορές και τα ξέρεις απέξω, είναι πολύ πιο εύκολο. Το να πρέπει όμως να αλλάξεις εντελώς ρυθμό, να πας σε διαφορετικές μουσικές κλίμακες και να γυρίσεις το μυαλό σου από το "Enter Sandman" ή το "For Whom The Bell Tolls" στο να παίζεις συρτάκι, είναι μια τεράστια αλλαγή ταχύτητας. Δεν περίμενε κανείς να βγει ένας Αμερικανός μέταλ μπασίστας και να το αποδώσει σαν αυθεντικός μπουζουξής. Αυτά τα ντουέτα είναι tributes· γίνονται καθαρά για διασκέδαση, για να περάσει καλά ο κόσμος και για να τιμήσουν τη χώρα.
Ναι, και μάλιστα ο Robert μου το είχε πει σε μήνυμα –θα στο στείλω να το δεις– ότι καμιά φορά στις συναυλίες, αν αρχίσουν να παίζουν ένα τέτοιο tribute και δουν ότι δεν τους βγαίνει καλά ή μπερδευτούν, σταματάνε, γελάνε και λένε: «Κάτσε, κάτσε, πάμε πάλι μια φορά από την αρχή να το πιάσουμε σωστά». Αν συμβεί κάποιο λαθάκι, δεν έχουν πρόβλημα να το ξαναξεκινήσουν για να δείξουν ότι είναι κι αυτοί άνθρωποι. Αυτό είναι το ανθρώπινο στοιχείο (human element) στη μουσική τους. Οι Metallica δεν χρησιμοποιούν backing tracks (προηχογραφημένα κανάλια) στις συναυλίες τους. Εντάξει, προφανώς φορούν τα in-ear monitors για να ακούνε τι παίζουν, μιας και δεν έχουν πλέον ενισχυτές πάνω στη σκηνή, αλλά η μουσική τους είναι 100% ζωντανή, με μηδέν backing tracks. Η μόνη εξαίρεση είναι κάποια pre-recorded κομμάτια ανάμεσα στα sets (in-between sets), τα οποία μπαίνουν για να κερδίσουν χρόνο οι τεχνικοί, προκειμένου να μετακινήσουν τα ντραμς του Lars Ulrich από το ένα σημείο της σκηνής στο άλλο.
Rock Overdose: Βλέπεις, τελικά το καταφέραμε! Αυτό όμως που δεν μας έχεις πει ακόμα, είναι το τι κάνεις όταν δεν γράφεις ή δεν παίζεις μουσική στην Αμερική.
Chris Tsangaris: Η καθημερινή μου ζωή και η κανονική μου δουλειά είναι τελείως διαφορετική: Είμαι Υποδιευθυντής Πληροφορικής (IT Assistant Director) για το τμήμα Πολιτικών Μηχανικών στον Δήμο του Λος Άντζελες!
Rock Overdose: Όντως; Άλλος ένας Έλληνας δημόσιος υπάλληλος, λοιπόν, αλλά αυτή τη φορά στην Αμερική! (γέλια)
Chris Tsangaris: (Γέλια) Ακριβώς, στην Αμερική! Εκεί βρίσκεται το άλλο κομμάτι της επαγγελματικής μου ζωής, όπου ασχολούμαι με υπολογιστές, δίκτυα και κάθε είδους τεχνικό ζήτημα.
Rock Overdose: Είναι πολύ ενδιαφέρον αυτό, Chris. Ας επιστρέψουμε όμως στα της συναυλίας. Είναι αστείο, γιατί κάποιοι οπαδοί συνδύασαν το «Δεν χωράς πουθενά» με το γεγονός ότι το live στο ΟΑΚΑ βγήκε sold out, λέγοντας χαριτολογώντας ότι ήταν κρίμα για όσους δεν... χώρεσαν τελικά στο στάδιο!
Chris Tsangaris: Ναι, ισχύει! Το αστείο της υπόθεσης είναι ακριβώς αυτό: «Τι κρίμα, δεν χωράς πουθενά» επειδή γέμισε το στάδιο! Κανονικά οι Metallica έπρεπε να κάνουν δύο βραδιές στην Αθήνα, αλλά νομίζω πως ούτε οι ίδιοι δεν περίμεναν τέτοια ανταπόκριση ώστε να προγραμματίσουν back-to-back εμφανίσεις.
Rock Overdose: Φαντάζομαι πως και έξω από το στάδιο θα υπήρχαν τουλάχιστον χίλια με δύο χιλιάδες άτομα που δεν βρήκαν εισιτήριο ή δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα, αλλά κάθονταν απέξω απλά για να ακούνε τη συναυλία.
Chris Tsangaris: Σίγουρα! Όπως σου είπα, δεν περίμεναν ότι θα είχε τόσο τεράστια επιτυχία. Έγινε πραγματικός χαμός. Το live βγήκε sold out μέσα σε τρεις μέρες! Δεν νομίζω να υπάρχει άλλο συγκρότημα στον κόσμο που μπορεί να το καταφέρει αυτό τόσο εύκολα στην Ελλάδα. Ήταν μια τεράστια επιτυχία και θεωρώ ότι αυτό θα λειτουργήσει ως οδηγός για το μέλλον. Όταν θα έρθουν ξανά οι Metallica ή άλλα μεγάλα συγκροτήματα τα επόμενα χρόνια, θα ξέρουν ότι η rock μουσική στην Ελλάδα είναι ολοζώντανη.
Rock Overdose: Αυτό που λες είναι πάρα πολύ σημαντικό. Ήταν μια ιδανική ευκαιρία για να μπει ξανά η Ελλάδα στον παγκόσμιο συναυλιακό χάρτη, γιατί για ένα διάστημα είχαμε μείνει λίγο στην άκρη.
Chris Tsangaris: Ναι, ήμασταν στην άκρη και γεωγραφικά αλλά και γενικότερα. Λόγω της κατάστασης, δεν φαινόταν πάντα οικονομικά εφικτό (feasible) για τα μεγάλα tours να συμπεριλάβουν την Ελλάδα στο πρόγραμμά τους. Τώρα όμως ακούστηκε παντού, σε παγκόσμιο επίπεδο, ότι έγινε ρεκόρ προσέλευσης στην Αθήνα και ότι το live ήταν απόλυτα πετυχημένο. Με τέτοια αποτελέσματα, πιστεύω ακράδαντα ότι οι δρόμοι ανοίγουν ξανά διάπλατα για τη χώρα μας.
Ναι, και οικονομικά να το δεις, για τα μεγάλα συγκροτήματα είναι πλέον πολύ καλύτερα να έρχονται στην Ελλάδα παρά να πηγαίνουν, για παράδειγμα, στην Αγγλία. Στο Λονδίνο η κατάσταση έχει γίνει απίστευτα δύσκολη· δεν μπορείς εύκολα ούτε βαν ή φορτηγό με εξοπλισμό να κυκλοφορήσεις. Υπάρχουν τρελοί περιορισμοί και πρέπει να πληρώσεις ένα σωρό χρήματα σε φόρους και ειδικές άδειες μόνο και μόνο για να μπει το βαν στην πόλη.
Rock Overdose: Εσύ πιστεύεις ότι μετά από αυτή την τεράστια επιτυχία στο Ολυμπιακό Στάδιο –το οποίο αποδείχθηκε το ιδανικό venue– θα μπορούσε η μπάντα να μας επισκεφθεί ξανά σύντομα, ας πούμε σε έναν ή δύο χρόνια; Εδώ που τα λέμε, το ζητάει και η «φύση» του πράγματος πλέον, αλλά το είδαμε πρόσφατα και με τη Βίσση που έκανε ακριβώς το ίδιο πράγμα στο ίδιο στάδιο και γέμισε κι εκείνη το ΟΑΚΑ.
Chris Tsangaris: Εννοείται! Αντί λοιπόν να έκαναν τότε τις back-to-back εμφανίσεις, που ουσιαστικά τις χρωστάνε σε πολύ κόσμο που δεν πρόλαβε να βρει εισιτήριο, ίσως σκεφτούν να επιστρέψουν για μια νέα συναυλία πολύ σύντομα, π.χ. την επόμενη χρονιά. Είναι κάτι που πιστεύω ότι θα το εξετάσουν σοβαρά. Το μόνο που πρέπει να προσέχουν σε τέτοιες περιπτώσεις –αν και δεν αφορά τους Metallica– είναι αυτό που κάνουν, για παράδειγμα, οι Guns N' Roses. Εκείνοι κρατάνε το ίδιο ακριβώς setlist από το 2015-2016. Παίζουν τα ίδια πράγματα και αλλάζουν ζήτημα ένα τραγούδι. Έτσι, καταντάει πολύ προβλέψιμο (predictable). Ξέρεις από πριν ότι, οκ, θα ξεκινήσουν με το "It's So Easy", αφού σχεδόν πάντα με αυτό αρχίζουν. Δεν αλλάζουν τίποτα.
Αντίθετα, οι Metallica το αλλάζουν συνέχεια. Στην Αθήνα, για παράδειγμα, δεν ακούσαμε κάποια κλασικά κομμάτια, όπως το "Battery" –που είναι από τα αγαπημένα μου– αλλά ακούσαμε άλλα, όπως το "The Memory Remains" και αρκετά από τα πιο καινούργια τους. Οπότε το καλό είναι ότι, αν έρθουν ξανά σύντομα, θα παίξουν ένα τελείως διαφορετικό setlist, οπότε το ενδιαφέρον του κόσμου θα παραμείνει στα ύψη. Οι Metallica το έχουν αυτό το χάρισμα, να παίζουν συνεχώς με τη σειρά και την επιλογή των τραγουδιών.
Rock Overdose: Λογικό, γιατί μια τέτοια συναυλία είναι μια τεράστια παραγωγή. Δεν είναι μόνο το τι θα ακούσεις, είναι και το τι θα δεις, τα πυροτεχνήματα, τα εφέ... Όλα αυτά απαιτούν τρομερό συντονισμό. Και πραγματικά, οι Metallica σέβονται απόλυτα τον κόσμο τους, τους βγάζω το καπέλο.
Chris Tsangaris: Πραγματικά, έτσι είναι.
Rock Overdose: Λοιπόν, για πες μας τώρα: Όταν ο Robert και ο Kirk βγήκαν τελικά στη σκηνή του ΟΑΚΑ και άρχισαν να παίζουν το «Δεν χωράς πουθενά» από τις Τρύπες –μια επιλογή που ουσιαστικά γεννήθηκε από σένα– κι εσύ ήσουν εκεί, μέσα στο στάδιο, τι ένιωσες βλέποντας τόσες χιλιάδες κόσμου να τρελαίνονται;
Chris Tsangaris: Ήταν μια μοναδική στιγμή, ένιωσα σαν να ήταν Χριστούγεννα! Ήταν σαν να έφτιαξες ή να σχεδίασες με τα χέρια σου ένα υπέροχο δώρο, το έδωσες σε ένα μικρό παιδί κι εκείνο το ανοίγει γεμάτο ενθουσιασμό και χαρά. Για να σου πω την αλήθεια, εκείνη τη στιγμή βούρκωσα κιόλας. Μόλις ησύχασε λίγο το στάδιο πριν το κομμάτι, σκεφτόμουν: «Οκ, ελπίζω τώρα ο κόσμος να το αποδεχτεί και να καταλάβει ότι αυτό το τραγούδι είναι ένας πραγματικός ύμνος, και να το τραγουδήσουν όλοι μαζί». Και ευτυχώς, αυτό ακριβώς έγινε!
Rock Overdose: Ουσιαστικά ενώθηκε το μεγαλύτερο ελληνικό rock συγκρότημα με το μεγαλύτερο ξένο metal συγκρότημα. Κούμπωσε απόλυτα το «Τρύπες - Metallica». Για εμάς εδώ στην Ελλάδα, αν οι Τρύπες αποφάσιζαν ποτέ να κάνουν μια επανασύνδεση –κάτι που φαντάζει εξαιρετικά δύσκολο έως αδύνατο– θα γέμιζαν άνετα το ΟΑΚΑ μόνοι τους.
Chris Tsangaris: Πανεύκολα, πανεύκολα! Και νομίζω, όπως σου είπα, ότι έχει ξεκινήσει ξανά μια νέα «Τρυπομανία». Μεταξύ μας, αυτό που συμβαίνει θα το δεις να μεγαλώνει όσο περνάει ο καιρός. Είδα πρόσφατα ένα βίντεο όπου ακόμα και ο Γιώργος Σαμπάνης βγήκε στο πρόγραμμά του και άρχισε να τραγουδάει Τρύπες, λέγοντας ότι «αφού το είπαν οι Metallica, θα το τραγουδήσουμε κι εμείς». Έχει γίνει ξανά μόδα όλο αυτό, έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις.
Rock Overdose: Ήταν τεράστια τιμή. Και από όσο είδαμε, ακόμα και τα ίδια τα πρώην μέλη από τις Τρύπες το αποδέχτηκαν πάρα πολύ καλά και τους άρεσε. Χαίρονται που η μουσική τους, τόσα χρόνια μετά, ταξιδεύει πλέον σε παγκόσμιο επίπεδο. Γιατί σίγουρα το έμαθαν και πολλοί ξένοι οπαδοί, οι οποίοι μπήκαν στη διαδικασία να ψάξουν τι είναι αυτό το κομμάτι.
Chris Tsangaris: Ναι, θα έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε τα στατιστικά στοιχεία, δηλαδή πόσα νέα hits έγιναν στο Spotify και στο YouTube. Πόσοι διαφορετικοί άνθρωποι από όλο τον κόσμο άρχισαν να ακούνε και να παίζουν Τρύπες μετά τη συναυλία των Metallica. Πιστεύω ότι ακόμα και το ραδιόφωνο σε πολλά μέρη θα αρχίσει να παίζει τις Τρύπες πολύ περισσότερο τώρα.
Ήθελα να προσθέσω και κάτι άλλο, το οποίο δεν ξέρω αν γνωρίζει ο κόσμος πώς λειτουργεί στην Ελλάδα. Ξέρεις φαντάζομαι τι είναι η BMI (σ.σ. οργανισμός διαχείρισης πνευματικών δικαιωμάτων στην Αμερική), έτσι;
Rock Overdose: Ναι, βέβαια.
Chris Tsangaris: Η BMI, λοιπόν, εφαρμόζει μια απόφαση στην Αμερική που ισχύει πλέον και για τα διεθνή (International) δικαιώματα. Σύμφωνα με αυτήν, όταν ένα τόσο μεγάλο συγκρότημα παίξει ένα τραγούδι σου σε επίπεδο σταδίου, πληρώνεσαι κανονικά δικαιώματα. Οπότε, όποιος έχει γράψει το κομμάτι και έχει τα πνευματικά δικαιώματα (rights), πρόκειται να λάβει μια πολύ μεγάλη επιταγή (check)!
Εγώ το έζησα αυτό από πρώτο χέρι, όταν τα τραγούδια που βοήθησα να γραφτούν –και τα οποία είχαμε συνθέσει μαζί με τον γιο μου για τους Classless Act– παίχτηκαν σε όλα εκείνα τα τεράστια στάδια της περιοδείας. Μάλιστα, έχουμε ένα τραγούδι που λέγεται ομώνυμα "Classless Act", όπου τα riffs και τη μελωδία τα έχουμε γράψει εγώ με τον γιο μου. Στα φωνητικά είναι ο Derek, ο οποίος το τραγούδησε ντουέτο μαζί με τον τραγουδιστή των Mötley Crüe, τον Vince Neil! Θέλω να καταλήξω στο ότι ο Γιάννης Αγγελάκας (και όποιος άλλος έχει τα δικαιώματα) θα λάβει μια πολύ καλή επιταγή μέσα στους επόμενους 5-6 μήνες. Κάποιος, μάλιστα, το σχολίασε αυτό στο ίντερνετ, γράφοντας για πλάκα ότι «οι Metallica έκαναν δώρο στις Τρύπες ένα πολύ καλό χρηματικό ποσό». Το είπε ως αστείο, αλλά ισχύει 100%!
Rock Overdose: Ακριβώς. Και φαντάζομαι ότι το ποσό πάει ανάλογα με τον διαμοιρασμό των πνευματικών δικαιωμάτων, σωστά;
Chris Tsangaris: Ακριβώς, πάει με τις θέσεις και τα ποσοστά. Αν το κομμάτι παιχτεί σε στάδιο και το έχουν γράψει, για παράδειγμα, δύο άνθρωποι, τότε εκείνος που έγραψε τη μουσική παίρνει το μισό (50%) και το άλλο μισό πηγαίνει απευθείας σε αυτόν που έχει γράψει τους στίχους. Αν τα έχει γράψει όλα ένας, τότε τα εισπράττει όλα ο ίδιος. Μιλάμε για ένα ποσό που μπορεί να αγγίξει και τα 15.000 δολάρια (δεκαπεντάρικο) μόνο για αυτή τη μία live εκτέλεση σε τέτοιο στάδιο! Δεν νομίζω, δηλαδή, να τους χάλασε καθόλου! (γέλια)
Rock Overdose: Όχι, όχι, ίσα-ίσα που μπορεί να τους «ξυπνήσει» και λιγάκι! Σκέψου, για παράδειγμα, τι έγινε με τους Guns N' Roses. Όλοι πιστεύαμε ότι δεν θα βρίσκονταν ποτέ ξανά μαζί.
Chris Tsangaris: Ακριβώς! Αλλά μόλις είδαν ότι υπήρχαν πολλά χρήματα στο τραπέζι, είπαν: «Κάτσε, άμα τα βρούμε, θα πάρουμε τόσα πολλά λεφτά που μετά θα μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε». Και δες τους τώρα, περιοδεύουν ασταμάτητα.
Rock Overdose: Ναι, κανείς δεν περίμενε την επανένωσή τους, αλλά τελικά έγινε.
Chris Tsangaris: Στην περίπτωση όμως των Τρυπών είναι λίγο πιο δύσκολα τα πράγματα, γιατί ο Γιάννης Αγγελάκας αρνείται πάντα κατηγορηματικά το ενδεχόμενο μιας επανασύνδεσης. Δεν ξέρω, μπορεί να μην βάζει το χρήμα πάνω από όλα. Επίσης, δεν γνωρίζω την ακριβή ιστορία πίσω από τη διάλυση του σχήματος, δηλαδή τι τους οδήγησε στο να πουν ότι δεν πρόκειται να ξαναπαίξουν μαζί. Γιατί αν έκαναν έστω μία ή δύο εμφανίσεις στο ΟΑΚΑ –οι οποίες θα γίνονταν sold out στο δευτερόλεπτο– το οικονομικό όφελος θα ήταν σίγουρα τεράστιο.
Αλλά ας αφήσουμε στην άκρη το χρήμα. Μόλις και μόνο η αγάπη και το πάθος που βλέπεις να έχει ο κόσμος για αυτό το συγκρότημα και για αυτά τα τραγούδια, δεν θα έπρεπε να είναι αρκετά; Να πεις: «Ξέρεις κάτι; Έχουμε δημιουργήσει κάτι σπουδαίο, μεγαλώνουμε, οπότε αξίζει να το κάνουμε άλλη μία φορά, για να δείξουμε στον κόσμο ποιοι ήμασταν και ποιοι είμαστε».
Rock Overdose: Μπράβο. Εγώ έτσι ακριβώς το βλέπω.
Chris Tsangaris: Απόλυτα, μόνο έτσι.
Rock Overdose: Άντε, μακάρι να μας ακούσει ο Γιάννης και να κάνει κάτι!
Chris Tsangaris: Ναι, μακάρι. Έχουν γράψει πραγματικά αριστουργή... Βλέπεις, τώρα με δυσκολέυουν τα ελληνικά μου! Αριστουργήματα!
Rock Overdose: Κι εμένα με δυσκολεύει καμιά φορά να το πω γρήγορα, Chris! (γέλια)
Chris Tsangaris: (Γέλια) Αριστουργήματα! Άμα το πεις χωρίς να τονίσεις πολύ το «ρ», βγαίνει πιο εύκολα. Είναι τραγούδια που μπορεί να φαίνονται απλά στη μελωδία ή στον ρυθμό τους, αλλά κρύβουν τον πιο δύσκολο βαθμό δυσκολίας. Το να γράψεις, δηλαδή, ένα απλό κομμάτι που να σου καρφώνεται αμέσως στη μνήμη.
Rock Overdose: Έτσι είναι, ακριβώς. Για πες μας τώρα, από τα υπόλοιπα μέλη των Metallica, έχεις γνωρίσει κάποιον άλλον πέρα από τον Robert Trujillo;
Chris Tsangaris: Με τον Kirk Hammett μόνο, αλλά όχι από κοντά. Έχουμε επικοινωνήσει μέσω email για κάποια ζητήματα, αλλά όλοι αυτοί οι τύποι ζουν αλλού και είναι κάπως πιο κλειστοί ως άνθρωποι στην καθημερινότητά τους. Ο Rob είναι το εντελώς αντίθετο από αυτούς. Πιστεύω όμως ότι αν έμενα ακόμα πιο κοντά τους, θα τους είχα γνωρίσει και προσωπικά, γιατί είμαι κι εγώ περίεργος να τους δω από κοντά.
Rock Overdose: Δεν έτυχε, δηλαδή, σε κάποιο live να σε πάρει ο Robert και να σου πει «πάμε στα παρασκήνια να σου γνωρίσω τα υπόλοιπα παιδιά της μπάντας», κάπως έτσι;
Chris Tsangaris: Όχι, δεν έτυχε. Εκείνο το βράδυ στο ΟΑΚΑ, νόμιζα ότι θα βρεθούμε μετά τη συναυλία, αλλά εξαφανίστηκαν όλοι αμέσως. Γινόταν πραγματικός πανικός. Οι υπεύθυνοι μας έλεγαν συνέχεια να αδειάσουμε τον χώρο και να απομακρυνθούμε. Επιπλέον, το κινητό μου είχε «πεθάνει» από μπαταρία, γιατί τραβούσα συνέχεια βίντεο. Γενικά, οι Metallica τρέχουν ασταμάτητα· με το που τελειώνει η συναυλία, υπάρχει ένα πολύ αυστηρό πρόγραμμα που πρέπει να ακολουθήσουν.
Από τα υπόλοιπα μέλη των Metallica, ο James Hetfield μένει στο Κολοράντο, ο Kirk στη Χαβάη... οπότε δεν είναι εύκολο. Με τον Rob, βέβαια, βρισκόμαστε συχνά σε διάφορα μέρη γύρω από το Λος Άντζελες. Θα πάμε στο Rainbow ή στο ιστορικό Whisky a Go Go, ειδικά όταν παίζει εκεί η μπάντα του γιου του, του Tye Trujillo. Πολλές φορές πηγαίνω κι εγώ σε αυτά τα lives, οπότε κάνουμε παρέα εκεί πέρα.
Rock Overdose: Στο ίδιο το Λος Άντζελες δεν γίνονται πλέον πολλά μεγάλα rock live, τα περισσότερα γίνονται εκτός πόλης. Νομίζω ότι η επόμενη φορά που θα δεις τον Robert από κοντά θα είναι στο Λας Βέγκας, όταν θα παίξουν στη Σφαίρα. Μιλάς για τη διάσημη Σφαίρα (The Sphere). Αυτό το τεράστιο, φουτουριστικό dome στη μέση του Λας Βέγκας, που εξωτερικά γίνεται μια γιγαντιαία οθόνη. Όταν πρωτοάνοιξε, οι U2 ήταν εκείνοι που έπαιξαν εκεί πρώτοι. Έχεις μπει μέσα στη Σφαίρα για κάποια συναυλία;
Chris Tsangaris: Έχω κάνει μόνο το tour, όταν είχα πάει στο CES (Consumer Electronics Show). Μέσα στη Σφαίρα έδειχναν τότε κάτι γραφικά σαν ζούγκλα και τέτοια πράγματα [youtube.com, metallica.com]. Δεν μπόρεσα να πάω στη συναυλία των U2, αλλά το μέρος είναι απίστευτα εντυπωσιακό. Εντάξει, δεν είναι Παρθενώνας, αλλά για τα σημερινά δεδομένα είναι κάτι αντίστοιχο, ένας «μοντέρνος Παρθενώνας» της τεχνολογίας. Στέκεσαι δίπλα και λες: «Ουάου, αυτό είναι πραγματικά εντυπωσιακό».
Έχω μάθει ότι τα εισιτήρια είναι πανάκριβα για τον κόσμο, αλλά το venue χωράει σχετικά λίγο κόσμο συγκριτικά με τα στάδια, οπότε είναι και ακριβό και exclusive. Ισχύουν και τα δύο. Μόλις μπεις μέσα, έχει μια μεγάλη πλατφόρμα για την αρένα όπου βρίσκεσαι ακριβώς μπροστά στο συγκρότημα, και από πίσω υπάρχει μια άνω εξέδρα (κερκίδα) που βλέπει τα πάντα, απλώς είσαι πιο ψηλά. Είναι μια απόλυτη audio-visual εμπειρία, με γραφικά που σε περιβάλλουν και κορυφαίο ήχο. Μιλάμε για άλλα κόστη παραγωγής, εντελώς διαφορετικά πράγματα. Και την ίδια στιγμή, αν βρεθείς απέξω, η Σφαίρα εκπέμπει ένα ολόκληρο, διαφορετικό show. Είναι δύο ξεχωριστά πράγματα, το μέσα και το έξω. Είναι απίστευτο, αν τύχει να πάρεις το αεροπλάνο και να προσγειωθείς στο αεροδρόμιο του Λας Βέγκας, καθώς το αεροπλάνο κατεβαίνει, βλέπεις ξαφνικά από το παράθυρο μια τεράστια, χαμογελαστή φάτσα (happy face) να σου χαμογελάει! Είναι γιγαντιαίο. Ή καθώς οδηγείς στον δρόμο, βλέπεις να σε ακολουθεί το βίντεο από την οθόνη της.
Rock Overdose: Πραγματικά, είναι κάτι το εξωπραγματικό. Για πες μας όμως, μετά το live στο ΟΑΚΑ μίλησες καθόλου με τον Robert; Είτε τηλεφωνικά, είτε με μηνύματα;
Chris Tsangaris: Ναι, βέβαια! Μιλήσαμε και στο τηλέφωνο και με γραπτά μηνύματα. Τότε ήταν που μου αποκάλυψε ότι έδωσε μια συνέντευξη και με ευχαρίστησε δημόσια. Μου έγραψε μάλιστα –να σου στείλω το μήνυμα στο τηλέφωνο γιατί δεν μπορώ να στο διαβάσω όλο τώρα– ότι όλη αυτή η κίνηση έκανε το συγκρότημά τους περήφανο για την Ελλάδα. Μου τόνισε πόσο σημαντικό ήταν που δούλεψα μαζί του για την επιλογή του τραγουδιού και για το στήσιμο αυτού του ελληνικού ντουέτου, και ότι τόσο ο ίδιος όσο και ο Kirk ήταν πάρα πολύ χαρούμενοι με το αποτέλεσμα.
Rock Overdose: Από ένα βίντεο που είδα, και η γυναίκα του ήταν πολύ ενθουσιασμένη. Μάλιστα, η Chloé μίλησε και ελληνικά!
Chris Tsangaris: Ναι, ισχύει! Ήταν μέσα σε ένα βαν, όπου ο Robert Trujillo ξεκινάει να μιλάει με την αμερικάνικη προφορά του για το πώς πέρασαν τη βραδιά, και μετά εμφανίζεται η Chloé και μιλάει ελληνικά.
Rock Overdose: Ναι, το έχω δει αυτό το βίντεο. Είναι εκείνο με τον Robert που φοράει μια ρόμπα.
Chris Tsangaris: Ναι, ακριβώς! Είχε ενθουσιαστεί πάρα πολύ, ήξερε όλο το παρασκήνιο και τη φάση που στήναμε. Την έχω γνωρίσει, είναι ένας πάρα πολύ νορμάλ άνθρωπος. Την πρώτη φορά που τη συνάντησα ήταν σε ένα από τα live (gigs) που έπαιζε ο γιος του, ο Tye, μαζί με τον δικό μου γιο και τους υπόλοιπους στους Suspect 208. Είχε έρθει στο live φορώντας εκείνα τα κλασικά, παλιά πατίνια με τις τέσσερις ρόδες που είναι παράλληλα (roller skates) και έκανε βόλτες. Είναι μια γυναίκα πάρα πολύ χίπισσα και cool, φοβερός άνθρωπος.
Rock Overdose: Τέλεια. Εσύ, αλήθεια, ήρθες στην Ελλάδα αποκλειστικά για το συγκεκριμένο event, για τη συναυλία;
Chris Tsangaris: Ναι, ήμασταν στη λίστα των Metallica. Δεν χρειάστηκε να περιμένουμε καθόλου στην ουρά. Η είσοδος για εμάς ήταν από την άλλη πλευρά του σταδίου, σε ένα σημείο που είχε μια χαρακτηριστική ροζ σημαία. Έπρεπε να κατευθυνθούμε προς τα εκεί. Μόλις φτάσαμε, επειδή είχαμε ήδη όλα τα απαραίτητα διαπιστευτήρια (credentials), μπήκαμε αμέσως μέσα. Ούτε καν μας έψαξαν, είχαμε απευθείας πρόσβαση στα παρασκήνια.
Μετά προχωρήσαμε προς τα μέσα, περάσαμε από το σημείο που πουλούσαν τα μπλουζάκια, εκεί όπου συναντήσαμε και τον Αργυρό, αλλά και τον Daniel Craig! Ακριβώς πίσω από τον χώρο όπου είχαν στημένα και δοκίμαζαν τα όργανα της μπάντας, βρισκόταν το Friends and Family VIP room. Ήταν ένα πολύ «κουλ» και άνετο μέρος, αλλά για να σου πω την αλήθεια, σχεδόν κανείς δεν καθόταν μέσα. Επειδή το στήσιμο της σκηνής και του σταδίου ήταν τόσο εντυπωσιακό, κανένας δεν ήθελε να κλειστεί σε ένα δωμάτιο. Πηγαίναμε μέσα, παίρναμε καναδυό μπίρες –είχε και σοκολατάκια σε κάθε τραπέζι– αλλά αμέσως μετά όλοι θέλαμε να βγούμε έξω, στην αρένα, και να μπούμε μέσα στο Snake Pit.
Όλα αυτά ήταν τρελές εμπειρίες. Έχω ξαναζήσει παρόμοια σκηνικά στο παρελθόν με τους Guns N' Roses, αλλά δεν το είχα ξανακάνει ποτέ με τους Metallica. Ήταν μια λίγο διαφορετική φάση, αλλά εξίσου κορυφαίου επιπέδου (same level). Με τον Slash είμαστε ακόμα πιο κοντά, οπότε τα πράγματα εκεί είναι εξαιρετικά οικεία. Για παράδειγμα, όταν ξεκίνησαν την επανένωσή τους το 2016 και έπαιξαν τη δεύτερη συναυλία τους στο Las Vegas, στο T-Mobile Arena, είδα από κοντά πώς οργανώνουν τα δικά τους backstage. Εκείνοι χωρίζουν τον χώρο τελείως διαφορετικά, έχουν τέσσερα ξεχωριστά καμαρίνια. Ο καθένας έχει τον δικό του προσωπικό χώρο: ο Axl Rose έχει το δικό του καμαρίνι, ο Slash το δικό του, ο Duff McKagan το δικό του... Δεν είναι όλοι μαζί σε ένα δωμάτιο. Πρόκειται για τρία ή τέσσερα μεγάλα, ξεχωριστά δωμάτια, όπου ο καθένας έχει στον μπουφέ του ό,τι ακριβώς έχει ζητήσει στο συμβόλαιο, στο rider του.
Για παράδειγμα, θυμάμαι στο καμαρίνι του Axl Rose γινόταν χαμός· είχε μέσα τον Nicolas Cage, ένα σωρό άλλους επώνυμους και διάφορο κόσμο. Τους είχαν όλους χωρισμένους και μας καθοδηγούσαν: «Οκ, ο Χριστόφορος και η παρέα του πηγαίνουν τώρα στο δωμάτιο του Slash». Ο Nicolas Cage και οι υπόλοιποι καλεσμένοι πήγαιναν στο δωμάτιο του Axl. Είναι απίστευτο, ο Axl κουβαλάει μαζί του ολόκληρο λεωφορείο με κόσμο και κορίτσια. Δεν ξέρω τι κάνει, ο άνθρωπος είναι πλέον 60 χρονών, αλλά η φάση γύρω του παραμένει τεράστια (huge), όπως τον παλιό καλό καιρό.
Rock Overdose: Εσύ τον Axl Rose τον γνώρισες προσωπικά;
Chris Tsangaris: Ναι, έχουμε γνωριστεί μία φορά, αλλά όπως σου είπα είναι πολύ απομονωμένος (separated) από τους υπόλοιπους. Για να είμαι ειλικρινής, επειδή αυτό είναι κάπως off the record, τον φοβόμουν και λίγο γιατί έχει αυτό το επιβλητικό και απρόβλεπτο στυλ (intimidating). Είναι στον κόσμο του και σκεφτόμουν: «Μην πάω εκεί και νευριάσει με το παραμικρό», δεν ήθελα να δημιουργηθεί καμία ένταση ή να χαλάσει η διάθεση πριν από τη συναυλία.
Rock Overdose: Με τον Slash, αντίθετα, έχετε εξαιρετική σχέση, έτσι δεν είναι;
Chris Tsangaris: Ναι, με τον Slash είμαστε πάρα πολύ δεμένοι, έχουμε τέλεια χημεία. Όταν μάλιστα είχαν έρθει στην Ελλάδα για να παίξουν στη Μαλακάσα με τους Velvet Revolver πριν από μερικά χρόνια, με το που έφτασε στο ξενοδοχείο με πήρε τηλέφωνο: «Έφτασα στην Ελλάδα, τι να κάνω;». Έμενε στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία (Grande Bretagne) και έπρεπε να πάνε στη Μαλακάσα μετά από δύο-τρεις μέρες. Με ρωτούσε λοιπόν πώς να περάσει την ώρα του στην Αθήνα. Του λέω: «Πήγαινε οπωσδήποτε για σουβλάκια, δοκίμασε την τοπική κουζίνα, ανέβα στην Ακρόπολη και περπάτησε γύρω-γύρω στις παραδοσιακές γειτονιές». Του έδινα διάφορες ιδέες για το τι να δει και τι να δοκιμάσει.
Rock Overdose: Ωραία, πολύ καλή φάση! Γενικά, έχεις μαζέψει πάρα πολλές εμπειρίες, τις οποίες πολύ καλά κάνουμε και τις μοιραζόμαστε με τον κόσμο μέσα από αυτή τη συνέντευξη. Το όμορφο είναι ότι όλοι αυτοί οι μεγάλοι μουσικοί ξέρουν ότι γράφεις ελληνικό rock. Αυτός ήταν, άλλωστε, και ο λόγος που ο Robert Trujillo σε εμπιστεύτηκε.
Chris Tsangaris: Ακριβώς, έτσι είναι. Αυτός ήταν ο λόγος που ο Robert μου είπε: «Οκ, πρότεινέ μου ένα ελληνικό τραγούδι που θα κάνει όλο το στάδιο να τραντάξει». Δεν ξέρω αν έχεις καταφέρει να ακούσεις καθόλου τη δική μου μουσική με τους Athenian Tragedy, αλλά αν την ακούσεις, θα καταλάβεις. Όλα τα τραγούδια που γράφω έχουν αυτό το straight-forward στυλ των AC/DC και των Guns N' Roses.
Rock Overdose: Ναι, είναι πολύ δυνατά κομμάτια, τα τσέκαρα πολύ γρήγορα. Παρατήρησα όμως ότι δεν έχεις ακόμα πολλές προβολές. Είναι κάτι που δεν το προωθείς έντονα;
Chris Tsangaris: Είναι ένα project αρκετά φρέσκο και ακόμα ψάχνω να βρω τον κατάλληλο τρόπο για να το προωθήσω σωστά στην Ελλάδα. Είναι δύσκολη η κατάσταση, γιατί οι ραδιοφωνικοί παραγωγοί και οι DJs εδώ πέρα παίζουν συνήθως τα ίδια και τα ίδια, χωρίς να δίνουν εύκολα βήμα σε καινούργιες κυκλοφορίες. Όσο για το Spotify, εκεί γίνεται ο κακός χαμός· κυκλοφορούν εκατομμύρια κομμάτια καθημερινά και, αν δεν έχεις μεγάλη προώθηση, χάνεσαι αμέσως.
Rock Overdose: Athenian Tragedy, λοιπόν. Θεωρώ ότι παράλληλα με όλα αυτά τα απίστευτα πράγματα που μας διηγήθηκες για τους Metallica, είναι πολύ σημαντικό για το κοινό μας να τσεκάρει και τους Athenian Tragedy. Είναι το δικό σου προσωπικό project και μας κινεί πραγματικά την προσοχή.
Chris Tsangaris: Ναι, σας ευχαριστώ. Μπορεί τα δικά μου κομμάτια να μην έχουν παιχτεί ακόμα σε στάδια, αλλά νιώθω και ξέρω ότι καταλαβαίνω σε βάθος το ελληνικό rock και το τι ζητάει ο Έλληνας οπαδός. Μην ξεχνάς ότι έχω μεγαλώσει μέσα σε αυτή τη σκηνή και έχω γυρίσει αμέσως όλα τα ιστορικά αθηναϊκά στέκια: από το An Club στα Εξάρχεια και το Intrepid Fox, μέχρι το Rainbow Metal Club, το Bronco, το Rock & Roll στο Κολωνάκι, Stage 7, Nathans Saloon, Menudo Bar, και το Άσυλο! Έχω ζήσει τη νύχτα της Αθήνας για τα καλά. Απλά βλέποντας και ακούγοντας τη ζωντάνια που «κλωτσάει» και βγάζει το κοινό όταν μπαίνει ένα τραγούδι από τις Τρύπες, σε σύγκριση με κάτι λίγο πιο light, καταλαβαίνεις τη διαφορά. Είδα και επιβεβαίωσα ότι στους Έλληνες αρέσει ακόμα το ζωντανό, το γερό, το δυνατό live. Οι Τρύπες είναι Τρύπες!
Rock Overdose: Μπράβο, ακριβώς αυτό: οι Τρύπες είναι Τρύπες! Είναι το κορυφαίο ελληνικό rock συγκρότημα όλων των εποχών. Επειδή ο χρόνος μας πιέζει, όμως, κάπου εδώ πρέπει σιγά-σιγά να κλείσουμε τη συνέντευξη. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι σταματάει η επαφή μας. Θέλω να μεταφέρεις πολλά συγχαρητήρια στον Robert εκ μέρους όλων των Ελλήνων οπαδών, μιας και αποτελείς πλέον μια πολύτιμη γέφυρα επικοινωνίας μαζί του.
Chris Tsangaris: Εννοείται, το αντίθετο μάλιστα! Νομίζω ότι τώρα μόλις ξεκινάει. Ακριβώς, θα γίνουν όλα αυτά, θα κανονίσουμε να κάνουμε και το βίντεο. Απλά περιμένω να επιστρέψω πίσω στην Αμερική και, όταν βρεθώ ξανά εκεί, θα το δρομολογήσουμε. Πάντως, αυτό που έγινε στο Ολυμπιακό Στάδιο ήταν το καλύτερο δώρο. Αν το καλοσκεφτείς, το να βρεθούμε εμείς από κοντά για μια κουβέντα είναι πολύ πιο εύκολο από αυτό που καταφέραμε να κάνουμε πραγματικότητα στο ΟΑΚΑ! Νιώθω ότι προσέφερα πολύ στο να στηθεί όλο αυτό το σκηνικό και χαίρομαι που δώσαμε ένα τόσο όμορφο δώρο στον κόσμο.
Rock Overdose: Πράγματι, η προσφορά σου ήταν τεράστια και σε ευχαριστούμε πολύ, Chris. Λοιπόν, αυτά από εμάς! Κλείνουμε εδώ και ανανεώνουμε το ραντεβού μας. Θα τα πούμε σύντομα και μέσω WhatsApp.
Chris Tsangaris: Έγινε, έγινε, θα τα πούμε!
Comments
