Δε χώρα αμφιβολία ότι η Zola Jesus λατρεύεται ως εικόνισμα από πλειοψηφικό κομμάτι του εναλλακτικού κοινού. Παρ’όλα αυτά, έχω την αίσθηση ότι στη χώρα μας για κάποιο ανεξήγητο λόγο δεν απέκτησε ποτέ το status που της αναλογεί. Η μέχρι πρότινος μοναδική εμφάνιση της το 2015, δε στάθηκε ικανή να αποτελέσει την απαρχή ούτε μιας έστω και πιο χαλαρής σχέσης με το ελληνικό κοινό και για τα επόμενα δέκα χρόνια θα αποσυρόταν από τα ραντάρ των Ελλήνων διοργανωτών. Ουδεμία έκπληξη λοιπόν δεν προκαλεί το γεγονός ότι η είδηση της επιστροφής της και μάλιστα για μια solo piano εμφάνιση έπιασε το ελληνικό κοινό “στον ύπνο”. Την αρχική έκπληξη διαδέχθηκε ο συγκρατημένος -ή μη- ενθουσιασμός και κάπως έτσι φτάσαμε στην περασμένη Τετάρτη όπου το Αrch Club υποδέχθηκε το αφοσιωμένο κοινό της Αμερικανίδας τραγουδοποιού στη νέα του τοποθεσία, για το επίσημο ποδαρικό (το ανεπίσημο είχε λάβει χώρα λίγες ημέρες νωρίτερα με τους A Place To Bury Strangers).
Οι καλοί άνθρωποι της ΤMR φρόντισαν να μας ανταμείψουν για την παρουσία μας στην επίσημη πρώτη του νέου χώρου, προσθέτοντας στο πρόγραμμα της βραδιάς τη Lia Hide. H Αθηναία τραγουδοποιός με δισκογραφία 10 και πλέον ετών και πολυάριθμες εμφανίσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό, φάνταζε ιδανική επιλογή για να πλαισιώσει τη Zola Jesus, έστω και αν ανακοινώθηκε σε δεύτερο χρόνο. Ιδιαίτερα επικοινωνιακή, φρόντισε να σπάσει άμεσα τον πάγο, δίνοντας με λίγα λόγια context μεταξύ κομματιών και εν συνεχεία εντυπωσίασε τόσο με τη φωνή, όσο και με το παίξιμο της. Το υλικό της μπορεί να έχει λιγότερο ή περισσότερο προφανείς αναφορές σε ονόματα όπως η Tori Amos ή η Kate Bush, φαίνεται όμως να οδηγείται σε μια ολόδικη της κατεύθυνση, στηριζόμενη στα βιώματα και τις εμπειρίες της. Εμπειρίες όχι πάντα ιδιαίτερα θετικές όπως μας εκμυστηρεύτηκε, παρ’ όλα αυτά η επί σκηνής παρουσία της απέπνεε μια απροσδιόριστη αύρα αισιοδοξίας. Η όρθια κατάλευκη φιγούρα της την ώρα που εισέπραττε το χειροκρότημα του κοινού λίγο πριν αφήσει τη σκηνή, έμοιαζε να έρχεται σε αντιδιαστολή με όσα θα βιώναμε στη συνέχεια της βραδιάς.
H Zola Jesus είναι βγαλμένη από άλλη εντελώς κατάσταση, πράγμα που έγινε άμεσα εμφανές, με το που εμφανίστηκε στα μαύρα από την κορφή ως τα νύχια, πήρε τη θέση της πίσω από το grand piano και ξεκίνησε να ερμηνεύει το φορτισμένο -ιστορικά και πολιτικά- αρμένικο παραδοσιακό “Krunk”. Η Nika αν και δεν είχε ιδιαίτερο πρόβλημα να απευθυνθεί προς το κοινό όταν ένιωθε ότι χρειαζόταν, μιλούσε περισσότερο μέσα από τα ίδια τα κομμάτια και τα άφηνε να λειτουργήσουν ως μικρές δηλώσεις.
Οι επιλογές από όλη τη δισκογραφία της -με μία παραπάνω έμφαση στο “Okkovi”- ήταν προσαρμοσμένες και απολύτως εναρμονισμένες με την πιο αδρή και minimal προσέγγιση της συγκεκριμένης περιοδείας. Έτσι, απολαύσαμε συνθέσεις όπως τα no brainer για τέτοια περίσταση “Desire” & “Skin”, δίπλα σε κομμάτια όπως τα “Soak” & “Siphon”, που δύσκολα θα τα φανταζόμασταν σε τέτοια “απογυμνωμένη” μορφή. Καθώς κυλούσε η εμφάνιση της, η εκτίμηση μου προς τη φωνή της ανέβαινε εκθετικά. Αν και σαφώς την υποληπτόμουν ως τραγουδίστρια, τη θεωρούσα περισσότερο συνθέτη. Δεν υπήρχε το παραμικρό hint στα ηχογραφήματα της, που να με είχε προετοιμάσει για τέτοιου επιπέδου ερμηνείες: απλά σκεφτείτε ότι τραγούδησε το “Dido’s Lament” από τη διάσημη opera “Dido and Aeneas” του Henry Purcell. Τεράστιο εύρος, ασύλληπτος έλεγχος και φουλ συναίσθημα. Όταν δε, από τη μέση και μετά άρχισε να βάζει στο παιχνίδι εφέ και “θόρυβο”, το live άρχισε να παίρνει μια αναπάντεχα ελκυστική τροπή.
Μια στροφή πριν το τέλος συνέβη κάτι ξεχωριστό. Η Nika απέτισε φόρο τιμής στον τεράστιο David Lynch, παίζοντας το “In Heaven (Lady In The Radiator Song)” από το soundtrack του “Eraserhead”, αφού πρώτα το προλόγισε αναφέροντας ότι είχε την ευλογία όχι μόνο να γνωρίσει τον διάσημο σκηνοθέτη όσο ακόμα ήταν εν ζωή, αλλά και να εκτελέσει σε πιάνο και φωνή το συγκεκριμένο κομμάτι ενώπιον του.
Ο κύκλος της εμφάνισης της έκλεισε όπως ακριβώς ξεκίνησε: με ακόμα ένα παραδοσιακό τραγούδι, αυτή τη φορά από την Ουκρανία. Το γεγονός ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση επέλεξε να πει δυο λόγια παραπάνω και να “ανοίξει” το περιεχόμενο του και στον τομέα των πολιτικών και κοινωνικών ελευθεριών που παγκοσμίως καταπιέζονται, εγώ προσωπικά το εκτίμησα δεόντως. Όπως εκτίμησα και τα εξωφρενικά γυρίσματα, όσο και τις άναρθρες κραυγές με τις οποίες διάνθισε την ερμηνεία της, απελευθερώνοντας τη μικρή Diamanda Galás, που φαίνεται πως είχε κρυμμένη μέσα της. Η αποθέωση που ακολούθησε την τελευταία νότα ήταν αναμενόμενη, όσο και επιβεβλημένη. Η Zola Jesus ξεπέρασε τις προσδοκίες μας, δίνοντας μια συναυλία που αποδείχθηκε επίπεδα παραπάνω από αυτό που θα περίμενε κανείς ακούγοντας “solo piano εμφάνιση”. Ανατριχιαστικές ερμηνείες, εκτελέσεις με άποψη και απολήξεις προς τα πεδία του noise και avant-garde, που αποκάλυψαν μια ολοκληρωμένη καλλιτεχνική περσόνα με αχαλίνωτες ανησυχίες. Αλλά και ειλικρινή ευγνωμοσύνη προς το κοινό και θαυμασμό για την “αναρχική” φύση της Αθήνας, που αν μη τι άλλο φανερώνουν έναν υπέροχο άνθρωπο.
Γιάνη, εσύ έχασες.
Setlist:
Krunk
Soak
Sea Talk
Lick The Palm Of The Burning Handshake
Into The Wild
Dido's Lament (Διασκευή Henry Purcell)
Wiseblood
Siphon
Witness
Skin
Night
Desire
In Heaven (Lady In The Radiator Song) (Διασκευή David Lynch)
Plyve Kacha
Για το Rock Overdose,
Δημήτρης Σούρσος
Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Καταστρόφος @alexandros_kat
Comments
