Laibach. “Οραματιστές”. “Πρωτοπόροι”. “Μουσικοί απατεώνες”. “Troll”. Είναι μόνο κάποιοι από τους χαρακτηρισμούς που κατά καιρούς έχουν συνοδεύσει τη σλοβένικη industrial κολλεκτίβα. Ανάλογα πάντα που τοποθετείται στο φάσμα έγκρισης τους ή μη ο καθείς δύναται να επιλέξει μία από τις παραπάνω απαντήσεις ή απλά να στέκεται στη γωνία όπως πάρα πολύς κόσμος και να ξύνει το κεφάλι του. Αυτό που σίγουρα δεν αμφισβητείται είναι επιδραστικότητα και η ανθεκτικότητα τους σε βάθος χρόνου. Μην πάμε μακρυά, στα πλαίσια της “Opus Dei” tour μας επισκέφθηκαν αυτή τη φορά, με σχεδόν τρεις δεκαετίες να συμπληρώνονται από την κυκλοφορία του εμβληματικού αυτού άλμπουμ.
Μόνο με “Opus Dei” βεβαίως δε θα μπορούσε να υποστηριχθεί χρονικά το live, οπότε απολύτως λογικά οι Laibach εμφανίστηκαν στη σκηνή με το “Vier Personen”, έχοντας αποφασίσει να συνοδεύσουν το κυρίως πιάτο του “Opus Dei” με ένα προσεκτικά επιλεγμένο πενηντάλεπτο ορεκτικό. To “Država” ακολουθεί, με τον Μilan Fras να παραμένει άφαντος, αλλά το υπόλοιπο συγκρότημα να σηκώνει ως στιγμής το βάρος του live απρoβλημάτιστα, βυθίζοντας μας σε industrial καταστάσεις, που ταυτόχρονα προκαλούν το μυαλό και κυριεύουν το σώμα.
“Authority Here Belongs To The People” είναι το slogan που εμφανίζεται στο background, καθώς ο μαυροντυμένος Μilan Fras καταλαμβάνει τη θέση του πίσω από το μικρόφωνο, προσκαλώντας μας να πάρουμε θέσεις μάχης με την ερμηνεία του στο “Boji”. H πρώιμη περίοδος των Laibach έχει την τιμητική της σε αυτό το πρώτο μέρος του live, με τα “Mi Kujemo Bodočnost” και “Brat Moj” να φιγουράρουν επίσης σε περίοπτη θέση στο set τους, σε εκτελέσεις μαεστρικά προσαρμοσμένες στην τωρινή αισθητική του σχήματος. Κι αφού το rewind στα ‘80s ήταν ήδη σε εξέλιξη, η επιλογή τους να κλείσουν απολύτως χορευτικά το πρώτο σκέλος του set τους με το “Alle Gegen Alle” των D.A.F. δε φάνηκε καθόλου παράταιρη. Λίγο νωρίτερα είχε κάνει την εμφάνιση της στη σκηνή και η -επίσης all in black- Marina Mårtensson βοηθώντας με την εξαιρετική φωνή της το συγκρότημα να φέρει ακόμα ένα κλασικό κομμάτι στα μέτρα του, αυτή τη φορά το “Ballad Of A Thin Man” του Βob Dylan.
Μετά από μια παύση 15 λεπτών, το συγκρότημα επανέρχεται στη σκηνή για το κεντρικό κομμάτι της εμφάνισης τους, το “Opus Dei”, το οποίο θα παρουσιαζόταν στην revisited εκδοχή του, που κυκλοφόρησε πέρυσι. Ο Μilan Fras και η Marina Mårtensson σπάνε ενδυματολογικά το μαύρο με μπόλικο σκούρο κόκκινο και για τα επόμενα 40 λεπτά της ώρας το 1987 ανοίγει διαλεκτική με το 2025, υπό το μοναδικό πρίσμα των Laibach. Τέσσερα τσεκούρια πλεγμένα σε σχήμα σβάστικας περιστρέφονται στη φορά του ρολογιού, ενώ το σχήμα ανοίγει το πρώτο κεφάλαιο του “Opus Dei”, το “Leben heißt Leben”, με την ερμηνεία της Marina Mårtensson σε πρώτο πλάνο. H φωνή της θα δώσει γενικότερα ένα διαφορετικό spin στις συνθέσεις, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το “How The West Was Won”, το οποίο απέπνεε ένα έντονο αίσθημα ανάτασης. Οι εικόνες των τεσσάρων νεαρών Laibach μπλέκονται ανάμεσα στις λοιπές ασπρόμαυρες προβολές που εκτείνονται από παρελάσεις εώς γυμναστικές επιδείξεις στο ρυθμικό παιάνα “Geburt Einer Nation” και έρχονται σε πρώτο πλάνο στο ομώνυμο κομμάτι, που κλείνει με τον καλύτερο τρόπο αυτό το δεύτερο κομμάτι της εμφάνισης τους, με τον κόσμο να συμμετέχει με ρυθμικά χειροκροτήματα και τη μπάντα να βάζει προσωρινά τελεία με μια γερή δόση θορύβου.
Με 90 λεπτά πάνω στη σκηνή ήδη συμπληρωμένα, οι Σλοβένοι δε φανέρωσαν το παραμικρό σημάδι κούρασης και επανήλθαν για encore, το οποίο άντλησε αποκλειστικά από το παρόν τους. Η συγκλονιστική ερμηνεία της Marina Mårtensson στο ντουέτο του “The Engine Of Survival” καταχειροκροτήθηκε, ενώ η στοιχειωτική εκδοχή τους στο “Each Man Kills The Thing He Loves” της Jeanne Moreau, έριξε τη γέφυρα για τη μετάβαση στο “I Want To Know What Love Is” των Foreigner, που παρά το γεγονός ότι αρχικά είχε πιάσει το κοινό εξ απήνης, εν τέλει εκείνο συμμετείχε με αυξημένη διάθεση και sing alongs, ενώ η κάμερα του κινητού της Marina Mårtensson απαθανάτιζε τις αντιδράσεις του και τις πρόβαλε απευθείας στο background.
Οι Laibach αποχωρούν εν μέσω πανηγυρικού κλίματος και εκεί που φαινόταν να έχει πέσει αυλαία για τα καλά, οι πέντε Σλοβένοι επιστρέφουν στη σκηνή, αυτή τη φορά χωρίς τη Marina Mårtensson. Mαύρο σκοτάδι ενώ ο Μilan Fras ξεκινά να “τραγουδά” τη δική τους εκδοχή πάνω στο “Strange Fruit” της Βillie Holiday. Ατονική δυσαρμονία, industrial θόρυβος, ενώ στο βάθος της σκηνής προβάλλονται εικόνες από την ερειπωμένη Γάζα. Γροθιά στο στομάχι. “Ηere is a strange and bitter crop” και μετά black out και απόλυτη σιωπή, που λύνεται μόνο από τις θερμές επευφημίες του κοινού.
Μέσα σε δύο ώρες καθαρού χρόνου οι Laibach κατάφεραν να χωρέσουν από στρυφνό industrial εώς διασκευές σε εμπορικά pop κομμάτια και κάπου ανάμεσα είπαν να σφηνώσουν το πιο επιτυχημένο άλμπουμ τους καθ’ ολοκληρία, ενώ παράλληλα, μας βομβάρδιζαν με εικόνες που προκαλούσαν τη σκέψη μας. Το να χαρακτηρίσει κάποιος τη συγκεκριμένη εμφάνιση “γεμάτη” θα αποτελούσε ξεκάθαρο understatement. Το να την αποκαλέσει ουσιώδη θα ήταν εξαιρετικά ακριβές. Να θεωρήσει τις προβολές που τους συνόδευαν προκλητικές, θα ήταν κενό νοήματος. Αλλά, το να αναφωνήσει “Θα σας (ξανά) δω στην κόλαση, αγάπες μου” θα το αντιμετώπιζα σχεδόν ως υποχρέωση.
Setlist:
Set 1:
Vier Personen
Država
Boji
Mi Kujemo Bodočnost
Smrt In Pogin
Anti-Semitism
Ballad Of A Thin Man (Διασκευή Bob Dylan)
Brat Moj
Alle Gegen Alle (Διασκευή Deutsch Amerikanische Freundschaft)
Set 2 Opus Dei:
Leben heißt Leben (Διασκευή Opus)
Trans-National
F.I.A.T.
How The West Was Won
The Great Seal
Geburt Einer Nation (Διασκευή Queen)
Opus Dei / Leben heißt Leben (Διασκευή Opus)
Encore:
The Engine Of Survival
Each Man Kills The Thing He Loves (Διασκευή Jeanne Moreau)
I Want To Know What Love Is (Διασκευή Foreigner)
Encore 2:
Strange Fruit (Διασκευή Billie Holiday)
Για το Rock Overdose,
Δημήτρης Σούρσος
Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Καταστρόφος @alexandros_kat
Comments
